Các câu hỏi liên quan đến các tội xâm phạm sở hữu trong luật hình sự 2015
- User
Các câu hỏi liên quan đến các tội xâm phạm sở hữu trong luật hình sự 2015
Assistant
Các tội xâm phạm sở hữu trong Bộ luật Hình sự 2015
Các tội xâm phạm sở hữu là những hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định tại Chương XVI Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm đến quan hệ sở hữu thuộc các hình thức sở hữu khác nhau.
Phân loại các tội xâm phạm sở hữu
Căn cứ vào tính chất và mục đích phạm tội, các tội xâm phạm sở hữu được chia thành hai nhóm chính:
1. Nhóm tội xâm phạm sở hữu có tính chiếm đoạt
Bao gồm 8 tội danh được quy định từ Điều 168 đến Điều 175:
- Tội cướp tài sản (Điều 168)
- Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản (Điều 169)
- Tội cưỡng đoạt tài sản (Điều 170)
- Tội cướp giật tài sản (Điều 171)
- Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản (Điều 172)
- Tội trộm cắp tài sản (Điều 173)
- Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174)
- Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 175)[4]
2. Nhóm tội xâm phạm sở hữu không có tính chiếm đoạt
Bao gồm 5 tội danh được quy định từ Điều 176 đến Điều 180:
- Tội chiếm giữ trái phép tài sản (Điều 176)
- Tội sử dụng trái phép tài sản (Điều 177)
- Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (Điều 178)
- Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp (Điều 179)
- Tội vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản (Điều 180)[4][5]
Nhóm tội xâm phạm sở hữu không có tính chiếm đoạt có thể phân thành hai loại nhỏ hơn:
- Có động cơ tư lợi: Tội chiếm giữ trái phép tài sản (Điều 176) và Tội sử dụng trái phép tài sản (Điều 177)
- Không có động cơ tư lợi: Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (Điều 178), Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản (Điều 179), và Tội vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản (Điều 180)[4]
Dấu hiệu pháp lý của các tội xâm phạm sở hữu
Khách thể của tội phạm
Các tội xâm phạm sở hữu xâm phạm vào quyền sở hữu đối với tài sản, làm mất đi quyền chiếm hữu, quyền sử dụng, quyền định đoạt đối với tài sản. Theo Điều 158 Bộ luật Dân sự 2015: "Quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu theo quy định của luật"[3][4].
Đối tượng tác động
Đối tượng tác động của các tội xâm phạm sở hữu là tài sản. Theo Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015: "Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản"[3][7].
Tuy nhiên, không phải tất cả tài sản đều là đối tượng tác động của các tội xâm phạm sở hữu. Ví dụ:
- Giấy tờ có giá mà hưu danh
- Vật là các vật chất trong tự nhiên
- Vật có tính năng đặc biệt (ma tuý, súng...)
- Vật mà chủ sở hữu đã vứt bỏ[6][7]
Mặt khách quan của tội phạm
Hành vi khách quan của các tội xâm phạm sở hữu được thể hiện ở các dạng:
-
Hành vi chiếm đoạt tài sản: là hành vi cố ý chuyển dịch một cách trái pháp luật tài sản đang thuộc quyền sở hữu của chủ thể khác thành tài sản "của mình". Hành vi chiếm đoạt luôn thể hiện bằng hành động tích cực và cố ý trực tiếp[3].
-
Hành vi chiếm giữ trái phép tài sản: là hành vi cố tình không trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc không giao nộp cho cơ quan có trách nhiệm tài sản bị giao nhầm hoặc do mình tìm được, bắt được, sau khi chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm yêu cầu được nhận lại tài sản đó[2][3].
-
Hành vi sử dụng trái phép: là hành vi vì vụ lợi sử dụng trái phép tài sản của người khác, khai thác giá trị hoặc giá trị sử dụng của tài sản mà không được phép của chủ sở hữu[3].
-
Hành vi hủy hoại, làm hư hỏng tài sản:
- Hủy hoại là hành vi làm cho tài sản bị thiệt hại đến mức làm mất hẳn giá trị hoặc mất hẳn công năng, giá trị sử dụng
- Cố ý làm hư hỏng là hành vi làm tài sản bị mất một phần hoặc giảm giá trị sử dụng nhưng ở mức độ có thể khôi phục, sửa chữa lại được[2][3]
Chủ thể của tội phạm
Chủ thể của các tội xâm phạm sở hữu là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi theo luật định. Đối với các tội quy định từ Điều 168 đến Điều 180, chủ thể có thể là cá nhân hoặc pháp nhân thương mại (trong một số trường hợp)[3][4].
Mặt chủ quan của tội phạm
Phần lớn các tội xâm phạm sở hữu được thực hiện với lỗi cố ý, trừ Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản (Điều 179) và Tội vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản (Điều 180) là do lỗi vô ý.
Một số tội xâm phạm sở hữu cụ thể và hình phạt
Tội chiếm giữ trái phép tài sản (Điều 176)
Hành vi: Cố tình không trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc không giao nộp cho cơ quan có trách nhiệm tài sản bị giao nhầm hoặc do mình tìm được, bắt được, sau khi chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm yêu cầu được nhận lại tài sản đó.
Hình phạt:
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng
- Phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm
- Phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm (tài sản trị giá từ 10.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng)
- Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm (tài sản trị giá 200.000.000 đồng trở lên hoặc bảo vật quốc gia)[1][2]
Tội sử dụng trái phép tài sản (Điều 177)
Hành vi: Vì vụ lợi mà sử dụng trái phép tài sản của người khác.
Hình phạt:
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng
- Phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm
- Phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm
- Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm (tài sản trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng)
- Phạt tù lên đến 07 năm (trong trường hợp nghiêm trọng hơn)[2]
Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (Điều 178)
Hành vi: Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác.
Hình phạt:
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng
- Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm
- Phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm (tài sản trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng)
- Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm (có tổ chức, gây thiệt hại từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng, tài sản là bảo vật quốc gia, hoặc dùng chất nguy hiểm về cháy, nổ)[1][2][9]
Một số câu hỏi thường gặp
-
Từ chối giao trả lại tài sản có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên do ngẫu nhiên có được có phải là hành vi chiếm đoạt tài sản không?
- Không. Tài sản ngẫu nhiên có được nếu không có yêu cầu được nhận lại tài sản của chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm thì không là hành vi chiếm đoạt tài sản[6].
-
Mọi hành vi đe dọa dùng vũ lực nhằm chiếm đoạt tài sản đều cấu thành Tội cướp tài sản (Điều 168) không?
- Không. Nếu hành vi đe doạ dùng vũ lực không ngay tức khắc (không mạnh về cường lực và không ngay tức khắc về thời gian) thì có thể là hành vi khách quan của tội Cưỡng đoạt tài sản[6].
-
Chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ 4 triệu đồng trở lên bằng hợp đồng vay tài sản chỉ cấu thành Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 175) không?
- Không. Nếu người thực hiện hành vi vay tài sản mà lúc nhận tài sản đã đưa ra thông tin sai sự thật hoặc bằng những thủ đoạn gian dối (đưa ra Hồ sơ nhà đất giả, giấy phép lái xe giả...) làm cho nạn nhân tin và tự nguyện giao tài sản thì sẽ cấu thành Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản[6].
-
Gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ 50 triệu đồng trở lên do vô ý có phải luôn cấu thành Tội vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản (Điều 180) không?
- Không. Nếu chủ sở hữu, người đang quản lý, bảo vệ tài sản vô ý tự gây thiệt hại cho tài sản của mình thì không cấu thành tội phạm, ngay cả khi giá trị tài sản từ 50 triệu đồng trở lên[6].
-
Tội chiếm giữ trái phép tài sản (Điều 176) được coi là hoàn thành vào thời điểm nào?
- Không phải vào thời điểm chủ thể ngẫu nhiên chiếm hữu được tài sản, mà phải là thời điểm sau khi chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm yêu cầu được nhận lại tài sản đó mà người chiếm giữ cố tình không trả lại[6].
Other models, same or similar prompt
Responses were produced in different, uncontrolled contexts (system prompts, settings, prior turns). This is not a benchmark.