Skip to content
TheChatArchiveThe Chat Archive
o3-2025-04-16· OpenAIHugging Face LMArena Human Preference 140K

Opisz zasady słowotwórcze w jezyku angielskim

From a Chatbot Arena battleThe same person sent this prompt to two anonymous models at once. Compare it with Qwenqwen3-235b-a22b-no-thinking’s answer.
  1. User

    Opisz zasady słowotwórcze w jezyku angielskim

  2. Assistant

    Zasady słowotwórcze w języku angielskim

    (przegląd w języku polskim z mnóstwem przykładów)


    1. Afiksacja (Affixation)

    Najczęstszy i najbardziej produktywny sposób tworzenia nowych wyrazów.

    Rodzaj afiksuPrzykładowe afiksyFunkcjaPrzykłady
    Prefiksy (przed rdzeniem)un-, re-, dis-, mis-, over-, under-, co-najczęściej zmieniają znaczenie, rzadko kategorię gramatycznądo → undo, happy → unhappy, agree → disagree, charge → recharge
    Suffiksy derywacyjne (za rdzeniem)‑ness, ‑ment, ‑ity, ‑ation, ‑er/-or, ‑ist, ‑ive, ‑less, ‑fulmogą zmienić zarówno znaczenie, jak i klasę wyrazuhappy → happiness, act → actor, create → creative, child → childless
    Suffiksy fleksyjne‑s (liczba mn.), ‑’s / ‑s’ (dopełniacz), ‑ed, ‑ing, ‑er, ‑estnie zmieniają kategorii wyrazu, tylko wyrażają funkcje gramatycznecat → cats, walk → walked, big → bigger

    Cechy:
    • Prefiksy w angielskim nie zmieniają części mowy (un-happy = nadal przymiotnik).
    • Suffiksy derywacyjne często zmieniają kategorię: nation (N) → national (Adj) → nationalize (V) → nationalization (N).
    • Przy dołączaniu sufiksów może dochodzić do zmian ortograficznych: happy → happiness (-y → ‑i-).


    2. Złożenia (Compounding)

    Łączenie dwóch (lub więcej) niezależnych rdzeni.

    Typy zapisu:

    1. Pisownia łączna (closed): toothpaste, notebook
    2. Z łącznikiem (hyphenated): mother-in-law, well-known
    3. Rozdzielna (open): ice cream, real estate

    Podstawowe wzory składniowe:
    • N + N → wallpaper, football
    • Adj + N → blackboard, smartphone
    • V + N → breakfast (break + fast)
    • N + V + er → dishwasher

    Reguła akcentu: w większości złożeń angielskich główny akcent pada na pierwszy człon: ‘blackbird vs black ‘bird (różnica znaczeniowa!).


    3. Konwersja (Conversion / Zero-Derivation)

    Zmiana klasy wyrazu bez zmiany formy.
    • noun → verb: email (N) → to email (V)
    • verb → noun: a guess (V) → a guess (N)
    • adjective → verb: empty (Adj) → to empty (V)


    4. Skracanie (Clipping)

    Redukcja części wyrazu, zwykle bez zmiany znaczenia.

    RodzajSchematPrzykład
    Front-clippingusunięcie początkuphone < telephone
    Back-clippingusunięcie końcaad < advertisement
    Middle-clippingśrodek znikaflu < influenza
    Kompozytowekilka słów → jedensitcom < situation comedy

    5. Zlepek / Blending

    Łączenie fragmentów słów, zwykle z nakładaniem się fonicznym.
    smoke + fog → smog
    breakfast + lunch → brunch
    binary + digit → bit


    6. Akronimy i inicjały

    • Akronimy (czytane jak słowo): NATO, laser, scuba
    • Skrótowce literowane: FBI, NBA


    7. Back-formation

    Tworzenie nowego słowa przez usunięcie domniemanego sufiksu.
    babysitter → to babysit
    donation → to donate
    editor → to edit


    8. Reduplikacja

    Powtórzenie całego lub części rdzenia, zwykle dla efektu stylistycznego.
    flip-flop, chit-chat, hocus-pocus


    9. Eponimy, toponimy, nazwy własne

    Wyrazy od nazw osób/miejsc:
    sandwich (od hrabiego Sandwich), denim (de Nîmes), pasteurize (Pasteur)


    10. Zapożyczenia (Loanwords)

    Angielski czerpie z wielu języków:
    • ballet (fr.)
    • kindergarten (ger.)
    • sushi (jp.)

    Często zachowuje oryginalną pisownię, ale wymowę angielską.


    11. Morfologia analityczna vs syntetyczna

    Angielski jest względnie analityczny:
    • ma niewiele końcówek fleksyjnych (-s, ‑ed, ‑ing)
    • znaczenia gramatyczne wyraża szyk zdania i słowa funkcyjne (do, will, have).


    12. Produktywność

    • Najbardziej produktywne prefiksy: un-, re-, over-
    • Najbardziej produktywne sufiksy derywacyjne: -ness, ‑less, ‑er/-or, ‑ize, ‑ify
    • Niektóre sufiksy zmieniają akcent: pho’tograph → pho’tography → photo’graphic


    13. Wskazówki praktyczne

    1. Jeśli nie masz pewności, czy można zastosować dany sufiks, sprawdź słownik: nie każdy adj + -ness jest poprawny (np. oldness ≠ age).
    2. Uwaga na podwajanie spółgłosek przy dodawaniu ‑ing/-ed (run → running, plan → planned).
    3. Akcent w złożeniach pomaga rozróżnić znaczenie: ‘greenhouse (szklarnia) vs green ‘house (zielony dom).

    Chcesz więcej?

    Jeśli interesuje Cię któryś z procesów bardziej dogłębnie (np. wszystkie produktywne sufiksy czasotwórcze albo pułapki akcentu w złożeniach) — daj znać!

  3. User

    Funkcja zamieniajaca liczbe dziesietna na szesnastkowa w excelu

  4. Assistant

    Jak zamienić liczbę dziesiętną na szesnastkową w Excelu? 🧮➡️🟪

    1. Wbudowana funkcja: DEC2HEX

    (wszystkie współczesne wersje Excela – również w polskiej lokalizacji nazwa funkcji pozostaje po angielsku)

    DEC2HEX( liczba ; [miejsca] )
    

    Argumenty
    • liczba – liczba dziesiętna, którą chcesz przekonwertować (może być od ‑549 755 813 888 do 549 755 813 887).
    • miejsca (opcjonalnie) – ile znaków ma mieć wynik. Excel dopełni brakujące miejsca zerami z lewej strony.

    Przykłady

    FormułaWynikCo się dzieje?
    =DEC2HEX(255)FF255 → FF
    =DEC2HEX(16;4)0010wynik ma dokładnie 4 znaki
    =DEC2HEX(-10)FFFFFFFFF6liczby ujemne ⇢ 10-bitowy zapis uzupełnienia do dwóch

    💡 Jeśli otrzymasz błąd #LICZBA!, sprawdź czy Twoja wartość mieści się w dozwolonym zakresie.

    2. Większe liczby? Użyj BASE

    Od Excela 2013 mamy funkcję:

    BASE( liczba ; podstawa ; [min_dł] )
    

    • podstawa = 16 ⇒ wynik w hexie.
    • Obsługuje do 2^53-1 (≈ 9 peta), więc znacznie więcej niż DEC2HEX.

    =BASE(123456789012345; 16)
    

    daje
    70 97 9A 52 44 29 79 (bez spacji: 70979A52442979)

    3. Kilka trików praktycznych

    1. Szybkie dopełnianie do 8 znaków
    =DEC2HEX(A2; 8)
    
    1. Zamiana serii liczb (365 → FF, 366 → 016E itd.)
      Wpisz w B2:
    =DEC2HEX(A2)
    

    i przeciągnij w dół.

    1. Tekst + “0x” na początku (często potrzebne programistom)
    ="0x"&DEC2HEX(A2)
    
    1. Odwrotna konwersja
    =HEX2DEC("FF")   ➡︎ 255
    

    4. Co, jeśli DEC2HEX nie działa?

    • W Excelu 2003 i starszych funkcja wymagała włączonego Analysis ToolPak
    (Narzędzia → Dodatki → Analysis ToolPak).
    • W webowej lub mobilnej wersji funkcja jest dostępna od razu.


    Masz nietypowy przypadek, potrzebujesz makra VBA albo formuły bez ograniczeń zakresu? Daj znać – pomogę!

Responses were produced in different, uncontrolled contexts (system prompts, settings, prior turns). This is not a benchmark.