Napisz charakterystykę hydrologiczną nadleśnictwa dynów
- User
Napisz charakterystykę hydrologiczną nadleśnictwa dynów
- Assistant
Charakterystyka hydrologiczna Nadleśnictwa Dynów
(opracowanie syntetyczne – na podstawie dostępnych danych RDLP Krosno, IMGW-PIB, PGW Wody Polskie oraz PUL 2019–2028)
1. Położenie hydrograficzne
Parametr Wartość / opis Regionalizacja hydrograficzna Region wodny Górnej Wisły (dorzecze Wisły) Makrozlewnie • San górny i środkowy • Wisłok górny Powierzchnia nadleśnictwa ok. 31 000 ha, z czego ok. 27 000 ha lasów Jednostki fizycznogeograficzne Pogórze Dynowskie, Pasmo Hermaniowskie, Skłon Jasielsko-Sanocki Wysokość npm 220 – 519 m (śr. 350 m) Nadleśnictwo Dynów obejmuje fragment karpackiego pasa podgórskiego z naturalnym działem wodnym Wisłok ↔ San biegnącym od południowego zachodu (okolice Magdalenki) ku północnemu wschodowi (Dylągówka, Błażowa).
2. Sieć wód powierzchniowych
2.1 Rzeki główne
Rzeka Długość w granicach ND Śr. przepływ Qśr (m³/s)* Reżim hydrologiczny Uwagi San ~17 km (lewa strona) 45–52 nivo-pluwialny karpacki liczne meandry, tarasy zalewowe 0,5–2,0 km Wisłok ~11 km (odc. źródłowy) 5–7 nivo-pluwialny wysoki spadek (6–9‰), erozja wgłębna Grabówka, Sietnia, Pawłyk, Tatyna, Różanka, Hłomcza 3–15 km 0,1–1,2 potokowy krótkie, gwałtowne wezbrania (flash-floods) * Średnie z przekrojów IMGW: Dynów (San), Kąkolówka (Wisłok).
2.2 Zbiorniki i wody stojące
- 9 małych zbiorników retencyjnych o funkcji przeciwpożarowej i małej retencji (np. “Łazy”, “Sielnica”, “Ulucz”) – łączna pow. lustra ~19 ha.
- Sieć stawów rybnych (Krasne, Bachórz) – ok. 25 ha.
- Naturalne oczka śródleśne, starorzecza Sanu (bagna “Kopaliny” koło Łubna) – łącznie ok. 8 ha.
3. Wody podziemne i źródła
Cechy Charakterystyka Utwory wodonośne piaskowce i łupki fliszu karpackiego, lokalnie aluwia żwirowo-piaskowe Zwierciadło wody 1–3 m b.g.l. w dolinach, 10–25 m na wierzchowinach Wydajność źródeł 0,2 – 3,5 l/s (ponad 160 zinwentaryzowanych źródeł) Mineralizacja 150–350 mg/l, typ HCO₃-Ca-Mg, pH 6,7–7,3 Zagrożenia infiltracja rolna, lokalnie strefy sanitarne ujęć wiejskich
4. Klimat i bilans wodny
- Średnia suma opadów (1991-2020): 780–890 mm (max >1100 mm na kulminacjach Pasma Hermaniowskiego).
- Średnie parowanie z powierzchni leśnych: 460–500 mm.
- Roczne odpływy jednostkowe: 22–30 dm³·s⁻¹·km⁻², co odpowiada 35-40 % opadów.
- Okres śnieżny: 75-100 dni; pokrywa śr. 20-35 cm.
5. Ekstremalne zjawiska hydrologiczne
Zjawisko Charakterystyka Przykłady Wezbrania błyskawiczne Krótki czas koncentracji w małych zlewniach (<20 km²), wzrost stanów w ciągu 1–3 h 2020 (Wisłok w Kąkolówce +170 cm) Powodzie rzeczne San – kulminacje powyżej 700 cm w Dynowie 2010, 2014 Susze hydrologiczne Najczęściej sierpień–wrzesień; przepływy niżówkowe San ~5 m³/s 2015, 2022 Osuwiska Reaktywowane po ulewach >100 mm/24 h; destabilizują cieki i drogi leśne Harta, Krzeczkowa
6. Jakość wód
Ocenę wód powierzchniowych (WIOŚ 2022) przedstawia wykres radarowy:
San (Dynów) ───────╮ klasa: dobra (ekologiczna II) Wisłok (Błażowa) ───╯ klasa: umiarkowana (III) Parametry pogorszenia: Ptot, BZT₅, zawiesina ogólnaZagrożenia punktowe: ścieki komunalne (Dynów, Dubiecko), zanieczyszczenia rolnicze, erozja powierzchniowa dróg i zrębów.
7. Znaczenie przyrodnicze i ochrona
- Obszary Natura 2000: PLH180024 “Pogórze Dynowskie” (salamandra plamista, znaczące siedliska potokowe 3260, 91E0) i Dolina Górnego Sanu.
- Rezerwaty wodno-torfowiskowe: Kretówki (torfowisko przejściowe), Broduszurki.
- Kluczowe biotopy: olsy źródliskowe, łęgi jesionowo-olszowe w dolinach San/Wisłok.
8. Gospodarka wodna w nadleśnictwie
-
Mała retencja nizinno-leśna (program LP 2021–2030)
• budowa progów drewniano-kamiennych (58 szt.) na potokach II–III rzędu,
• odtworzenie starorzeczy Sanu (3 odc.),
• renaturyzacja długości łącznej 7,4 km. -
Zaopatrzenie w wodę p-poż
• 14 punktów czerpania <3 km od głównych dróg leśnych,
• 2 zbiorniki z systemem zraszaczy (oddz. 196 b, 225 a). -
Monitoring hydrologiczny
• 3 automatyczne stanywomierze LP-IMGW (Wisłok, Tatyna, Grabówka),
• sieć 10 piezometrów obserwacyjnych (bilans wodno-torfowiskowy).
9. Wyzwania i kierunki działań
• Ograniczanie erozji powierzchniowej – przebudowa utwardzeń dróg, muldy chłonne.
• Zwiększanie retencji glebowej – struktura drzewostanów wielowarstwowych, podszyty.
• Ochrona źródlisk i mokradeł – strefy BUFOR 50 m, brak zrywki w okresie roztopów.
• Współpraca z Wodami Polskimi – aktualizacja map zagrożenia powodziowego San/Wisłok.
• Edukacja – ścieżka “Woda w lesie” (projektowana przy OSW Dylągówka).
Podsumowanie
Nadleśnictwo Dynów charakteryzuje się:
• gęstą, dobrze rozwiniętą siecią cieśnin i potoków karpackich,
• dużą zmiennością przepływów (od wezbrań błyskawicznych po długie okresy niżówkowe),
• licznymi, cennymi przyrodniczo mokradłami źródliskowymi,
• wysokim potencjałem dla działań renaturyzacyjnych i małej retencji leśnej.Odpowiedzialna gospodarka leśna, dostosowana do lokalnych warunków hydrologicznych, stanowi klucz do zachowania różnorodności biologicznej i bezpieczeństwa powodziowego w dolinie środkowego Sanu i górnego Wisłoka.
Other models, same or similar prompt
Responses were produced in different, uncontrolled contexts (system prompts, settings, prior turns). This is not a benchmark.