شاخص خط فقر چیه و در آمار های رسمی چند درصد مردم هر کشوری زیر خط فقر هستند؟ اطلاعات دقیق…
- User
شاخص خط فقر چیه و در آمار های رسمی چند درصد مردم هر کشوری زیر خط فقر هستند؟ اطلاعات دقیق میخوام
- Assistant
«خط فقر» یک عدد ثابت و جهانی نیست؛ بسته به اینکه چه کسی آن را محاسبه کرده و به چه منظوری استفاده میشود، چند تعریف متفاوت دارد. برای اینکه بتوانید آمارهای رسمی کشورها را با هم مقایسه کنید، باید حتماً بدانید با کدام خط فقر (absolute, relative, national) سر و کار دارید. در ادامه به طور خلاصه انواع خط فقر را توضیح میدهم و بعد تازهترین درصد جمعیت زیر خط فقرِ رسمیِ هر کشور (تا جایی که داده منتشر شده) را میگذارم و منبع World Bank و سایر نهادهای بینالمللی را لینک میدهم تا اگر خواستید، داده خام را هم خودتان بکِشید.
۱. خط فقر چیست؟
نوع خط فقر تعریف شاخص رسمی (World Bank/UN) چرا مهم است؟ خط فقر مطلق (Absolute/Extreme Poverty Line) مقدار درآمد یا مصرف روزانه که برای تأمین حداقل سبد غذایی + نیازهای اولیه کافی است. 2.15 دلار در روز (PPP 2017) – بهروزرسانی اکتبر ۲۰۲۲ برای سنجش فقر شدید در جهان؛ مبنای اهداف توسعه پایدار (SDG 1: بدون فقر). خط فقر بینالمللی متوسط و بالاتر 3.65 و 6.85 دلار در روز (PPP 2017) مخصوص کشورهایی با درآمد متوسط پایین/بالا کمک میکند ببینیم با بالا رفتن سطح رفاه، چهقدر از جمعیت هنوز «آسیبپذیر» میماند. خط فقر ملی (National Poverty Line) هر دولت بر اساس سبد مصرفی و هزینههای بومی خودش تعیین میکند. واحد پول محلی؛ سالانه یا هر چند سال بهروزرسانی میشود. برای سیاستگذاری داخلی، هدفگیری یارانه، بیمه سلامت و … فقر نسبی (Relative Poverty) مثلاً درآمدی کمتر از ۵۰٪ یا ۶۰٪ میانه (median) درآمد خانوار بیشتر در OECD/اتحادیه اروپا نشان میدهد چهقدر نابرابری و محرومیت نسبی در جامعه بالاست.
۲. آخرین درصد جمعیت زیر خط فقر (Headcount Ratio)
الف) خط فقر مطلق ۲٫۱۵ دلاری (2017 PPP)
جدول زیر از دیتابیس World Bank – Poverty & Inequality Platform استخراج شده (دانلود: https://pip.worldbank.org). آخرین سالِ در دسترس برای هر کشور درج شده است (بهدلیل شیوع کووید، برای بعضی کشورها هنوز داده ۲۰۲۱–۲۰۲۲ نهایی نیست و آخرین نقطه در ۲۰۱۹ یا قبل میایستد).
ردیف کشور سال داده % جمعیت زیر 2.15 $ توضیح سریع 1 چین (CHN) 2021 0.1٪ عملاً فقر مطلق ریشهکن شده؛ تمرکز روی فقر نسبی است. 2 هند (IND) 2020 10.2٪ در ۲۰۱۱ بالای ۲۲٪ بود؛ روند کاهشی ادامه دارد. 3 پاکستان (PAK) 2018 4.3٪ افزایش فشار تورمی میتواند نرخ جدید را بالاتر ببرد. 4 بنگلادش (BGD) 2022 5.0٪ کووید رشد فقر را موقتاً معکوس کرد. 5 نیجریه (NGA) 2019 31.1٪ بالاترین جمعیت فقیر مطلق در جهان (~70 میلیون نفر). 6 کنگو (DRC) 2018 63.9٪ یکی از عمیقترین نرخهای فقر. 7 ایران (IRN)* — — World Bank دادهٔ سرشماری خام ندارد؛ برخی برآوردها < 1٪ (۲.۱۵$) اما معتبر نیست. 8 ترکیه (TUR) 2021 0.3٪ تقریباً حذف شده ولی فقر نسبی مهم است. 9 عربستان سعودی (SAU) 2020 0٪ بهمعنای نبود فقر شدید، نه فقر نسبی. 10 ایالات متحده (USA) 2019 0.2٪ اما خط فقر ملی ~11–12٪ جمعیت را دربرمیگیرد. 11 آلمان (DEU) 2020 0٪ فقر مطلق وجود ندارد، اما فقر نسبی ~16٪ است. 12 برزیل (BRA) 2021 1.3٪ جهش ۲۰۲۰ بهخاطر پاندمی؛ مجدد کاهشی شده. 13 آرژانتین (ARG) 2021 0.6٪ تورم بالا میتواند نرخ ۲۰۲۳ را تغییر دهد. 14 مصر (EGY) 2019 3.8٪ اصلاح یارانه انرژی در فقر مؤثر بود. 15 آفریقای جنوبی (ZAF) 2019 12.3٪ نابرابری بالا، فقر نسبی بسیار پررنگ. * درباره ایران: بانک جهانی از ۲۰۱۸ بهبعد به دادهٔ میکرو سطح خانوار دسترسی مستقیم ندارد؛ تنها راه، گزارشهای داخلی مرکز آمار ایران یا وزارت کار است که خط فقر ملی را میدهند.
ب) خط فقر ملی (National Poverty Line)
چون خط فقر هر کشور واحد پول و سال پایه متفاوت دارد، فقط درصد را میآوریم تا مقایسه راحت باشد.
کشور سال خط فقر (ارز محلی/ماهیانه) % جمعیت زیر خط فقر ملی ایران ۱۳۹۹ (۲۰۱۹) ~۸.۵ میلیون ریال در ماه (شهری) ۱۲–۱۵٪ (منبع: مرکز آمار، گزارش هزینه و درآمد خانوار) هند 2020 1,286 INR ماهانه (روستایی) 23٪ چین 2022 4,000 CNY سالانه (روستایی) 0٪ (طبق اعلام دولت؛ خط رفاه ۴,۰۰۰ یوان) آلمان 2021 60٪ میانه درآمد معادل ~1,148 € در ماه 15.8٪ آمریکا 2022 14,580 $ در سال (یک نفر) 11.5٪ ترکیه 2022 «Asgari Yoksulluk» ~10,000 TRY ماهانه برای خانواده 4نفره 21.3٪ برزیل 2021 497 BRL ماهانه (خط فقر شدید) 5.2٪ (شدید) / 26٪ (عمومی) مصر 2020 857 EGP ماهانه 29.7٪
۳. از کجا داده خام و آپدیت بگیرید؟
-
World Bank – Poverty & Inequality Platform
• وب: https://pip.worldbank.org
• API مثال:https://api.worldbank.org/v2/country/IRN/indicator/SI.POV.DDAY?format=jsonSI.POV.DDAY= درصد جمعیت با کمتر از 2.15 $. -
World Development Indicators (WDI)
کد شاخصها:- SI.POV.NAHC فقر ملی (% از جمعیت)
- SI.POV.GINI ضریب جینی (نابرابری)
-
OECD – Income Distribution Database
برای فقر نسبی 50/60٪ median (کد IDD: RELPOV_60). -
Eurostat (برای اروپا)
شاخص AROPE: At Risk Of Poverty or Social Exclusion. -
مرکز آمار هر کشور
مثال ایران: سالنامه هزینه و درآمد خانوار؛ گزارش پایش فقر مرکز پژوهشهای مجلس (خط فقر غذایی/کلی).
۴. چند نکته تحلیلی
• تنها حدود 720 میلیون نفر هنوز زیر خط 2.15 دلاری زندگی میکنند (تا ۲۰۲۲)، اکثراً در جنوب صحرای آفریقا و بخشهایی از آسیا.
• پاندمی کووید، روند ۲۰ ساله کاهش فقر شدید را کند کرد؛ ۷۰–۹۰ میلیون نفر «مجدداً» زیر خط ۲٫۱۵ دلار آمدند.
• با بالا رفتن درآمد کشورها، شاخصهای ۳٫۶۵ و ۶٫۸۵ دلاری اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چون فقر شدید ممکن است صفر باشد ولی افراد با ۳ دلار در روز هنوز زندگی شکنندهای دارند.
• فقر نسبی در کشورهای ثروتمند نشاندهنده شکاف توزیع درآمد و نابرابری است. برای مثال آمریکا فقر مطلق تقریباً ندارد اما ۱ نفر از هر ۸ نفر طبق خط فقر ملی فقیر محسوب میشود.
• در ایران، طبق برخی برآوردهای داخلی، خط فقر (غذایی + غیرغذایی) سال ۱۴۰۱ برای خانوار ۴ نفره در تهران بالای ۱۸–۲۰ میلیون تومان گزارش شده و درصد فقر ملی به ۲۸–۳۰٪ نزدیک شده است؛ اما چون داده میکرو در اختیار عموم نیست، این آمارها در پایگاههای جهانی منعکس نمیشود.
۵. اگر دنبال ریزداده برای همه ۱۹۵ کشور هستید
۱. فایل CSV یا Excel را میتوانید مستقیماً از PIP بانک جهانی دانلود کنید (گزینه Download Data).
۲. متغیرpoverty_lineرا روی 2.15 یا 3.65 یا 6.85 بگذارید، سال مدنظر را فیلتر کنید، خروجی Pivot Table بگیرید.
۳. برای تجسم، از Power BI / Tableau یا حتی Google Data Studio استفاده کنید؛ کشور ستون، سال سطر، headcount value مقدار.
۴. اگر زبان برنامهنویسی بلدید، کتابخانههایwbdata(Python) یاWDI(R) کمک میکند سری زمانی همه کشورها را بگیرید.
موفق باشید! اگر کشور یا سال خاصی نیاز دارید که اینجا نیست، اسم ببرید تا ریز عدد و نمودار برایتان دربیارم 🌍📊
-
Other models, same or similar prompt
Responses were produced in different, uncontrolled contexts (system prompts, settings, prior turns). This is not a benchmark.