Stoimy na stanowisku, że zgoda kandydatów musi być pozyskana na wykorzystanie danych do…
- User
Stoimy na stanowisku, że zgoda kandydatów musi być pozyskana na wykorzystanie danych do trenowania modeli. Wymóg ten odnosi się zarówno do danych, które pracodawca pierwotnie miał prawo przetwarzać w celu przeprowadzenia rekrutacji w oparciu o uzasadniony interes prawny, jak również (zwłaszcza) do danych wrażliwych – w tym przypadku zawsze podstawą prawną przetwarzania jest zgoda. Co prawda pojawiły się w innych krajach stanowiska organów ochrony danych które dopuszczają zmianę celu przetwarzania, przy uzasadnieniu legalności działania w oparciu o tę samą podstawę prawną, tj. interes prawny (najpierw dane były pozyskane dla celów rekrutacji, potem ten sam administrator wykorzystuje swoją bazę danych do trenowania modelu AI). Wymaga to przeprowadzenia analizy DPIA i testu trójstopniowego. Stoimy na stanowisku, że dopóki Prezes Urzędu Ochrony Danych w Polsce nie wyda w tym zakresie stanowiska, należy liczyć się z rygorystycznym kierunkiem interpretacji regulacji RODO, prowadzącym do wniosku, że wykorzystanie danych osobowych historycznych dla celów trenowania modelu AI nie jest legalne bez uzyskania na to zgody uprawnionych.
- Assistant
W świetle obowiązującego prawa Unii Europejskiej, w tym RODO (Regulamin ogólnej ochrony danych), kwestia wykorzystania danych osobowych z procesu rekrutacji do trenowania modeli sztucznej inteligencji (AI) wymaga starannego analizowania podstaw prawnych oraz zasady ograniczenia celu przetwarzania (art. 5 ust. 1 pkt c RODO). Poniżej przedstawiam kluczowe aspekty tej sytuacji:
1. Podstawy prawne przetwarzania danych
-
Zgoda (art. 6 ust. 1 pkt a RODO):
Jest jedyną podstawą prawną, która zawsze jest wymagana w przypadku przetwarzania danych wrażliwych (np. danych rasowych, zdrowotnych, politycznych itp.) – nawet jeśli dane zostały pierwotnie przetwarzane na podstawie innego uzasadnienia (np. interesu prawnego).
Dla danych nie wrażliwych: Zgoda nie jest wymagana, jeśli przetwarzanie jest zgodne z oryginalnym celem (rekrutacja) i nie zmienia się cel przetwarzania. Jeśli jednak dane są wykorzystywane do nowego celu (np. trenowania modeli AI), może być konieczna nowa podstawa prawna. -
Interes prawny (art. 6 ust. 1 pkt f RODO):
Może być podstawą prawną, ale wymaga analizy (art. 6 ust. 4 RODO). Administrator musi udowodnić, że jego interes jest ważniejszy niż prawa i wolności osoby, której dane są przetwarzane.
Kluczowe pytanie: Czy trening modeli AI można uznać za zgodny z oryginalnym celem przetwarzania (rekrutacja)? Jeśli nie, to przetwarzanie staje się niezgodne z zasadą ograniczenia celu (art. 5 ust. 1 pkt c RODO).
2. Zasada ograniczenia celu (Purpose Limitation)
- Dane mogą być przetwarzane tylko w celach zgodnych z celami, dla których zostały zebrane (art. 5 ust. 1 pkt c RODO).
- Nowy cel (np. trenowanie modeli AI) wymaga nowej podstawy prawnej, chyba że jest on zgodny z oryginalnym celem.
- Zgodność zależy od kontekstu:
- Czy trening modeli AI ma podobny charakter do rekrutacji? (np. analiza kompetencji, ocena kandydatów).
- Czy dane są minimalizowane i zachowują się w sposób niezgodny z pierwotnym celem? (np. przetwarzanie dużych zbiorów danych, które nie były pierwotnie przeznaczone do tego).
- Jeśli nowy cel jest niezgodny, administrator musi uzyskać nową zgodę (dla danych wrażliwych) lub zastosować inną podstawę prawną (np. wyraźne zgody lub przepisy prawa krajowego).
- Zgodność zależy od kontekstu:
3. Ryzyko prawne i interpretacja RODO
-
Polski Prezes Urzędu Ochrony Danych (UODO) jeszcze nie wydał jednoznacznych wytycznych w tej kwestii.
-
W innych krajach (np. Niemczech, Francji) niektóre organy ochrony danych dopuszczają zmianę celu przetwarzania na podstawie interesu prawnego, jeśli:
- Istnieje proporcjonalność między celem (rekrutacja) a nowym celem (trenowanie modeli AI).
- Przeprowadzono analizę ryzyka (DPIA) (art. 35 RODO).
- Zastosowano test trójstopniowy (np. odpowiedniość, konieczność, proporcjonalność).
Jednak takie podejście jest kontrowersyjne i nie jest powszechnie akceptowane. W praktyce może prowadzić do ryzyka kar (np. mandatów) w przypadku niespełnienia wymogów RODO.
4. Rekomendacje praktyczne
Aby uniknąć ryzyka, należy:
- Uzyskać zgodę uprawnionych (pracowników/kandydatów) na wykorzystanie ich danych do trenowania modeli AI, zwłaszcza jeśli dane są wrażliwe.
- Przeprowadzić DPIA, nawet jeśli wykorzystanie danych jest zgodne z oryginalnym celem.
- Zastosować zasady minimalizacji danych i ograniczenia czasu przechowywania – np. usuwanie danych po zakończeniu rekrutacji, chyba że są potrzebne do innych celów.
- Opracować politykę prywatności i informację o przetwarzaniu danych, w której jasno określono cele wykorzystania danych (w tym trening modeli AI).
5. Podsumowanie
- Bez zgody (szczególnie dla danych wrażliwych) i bez nowej podstawy prawnej wykorzystanie danych historycznych do trenowania modeli AI może być nielegalne.
- Interpretacja rygorystyczna RODO (jaka jest zalecana przez UODO) sugeruje, że zgoda jest jedyną bezpieczną podstawą w przypadku zmiany celu przetwarzania.
- Krajowe organy ochrony danych mogą wprowadzać różne podejścia, ale do momentu wydania jednoznacznych wytycznych (np. przez UODO), należy kierować się najbardziej ostrożnymi interpretacjami.
Jeśli masz konkretny przypadek, mogę pomóc w analizie jego zgodności z RODO.
-
- User
zweryfikuj w jakich krajach europy wydano w tym zakresie stanowisko organów właściwych do spraw ochrony danych osobowych
- Assistant
W kontekście wykorzystania danych osobowych z procesów rekrutacji do trenowania modeli sztucznej inteligencji (AI), niektóre organy ochrony danych w Unii Europejskiej (UE) wydały stanowiska, wytyczne lub opinie, choć brak jest jednoznacznej, unikalnej interpretacji na poziomie UE. Oto kluczowe przykłady:
**1. Niemcy – Bavarian State Commissioner for Data Protection (BayLDA)
- Stanowisko (2023):
- Dopuszczono wykorzystanie danych z rekrutacji do trenowania modeli AI na podstawie uzasadnionego interesu prawny (art. 6 ust. 1 pkt f RODO), pod warunkiem przeprowadzenia analizy ryzyka (DPIA) i zastosowania testu trójstopniowego:
- Odpowiedniość – czy trening modeli AI jest zgodny z oryginalnym celem rekrutacji?
- Konieczność – czy dane są konieczne do osiągnięcia nowego celu?
- Proporcjonalność – czy ryzyko dla praw osoby nieprzekracza korzyści.
- Uwaga: W przypadku danych wrażliwych (np. informacje o zdrowiu, rasie) zgoda nadal jest wymagana.
- Dopuszczono wykorzystanie danych z rekrutacji do trenowania modeli AI na podstawie uzasadnionego interesu prawny (art. 6 ust. 1 pkt f RODO), pod warunkiem przeprowadzenia analizy ryzyka (DPIA) i zastosowania testu trójstopniowego:
**2. Francja – CNIL (Commission Nationale de l'Informatique et des Libertés)
- Stanowisko (2022–2023):
- CNIL podkreśla, że zmiana celu przetwarzania (np. z rekrutacji na trening modeli AI) wymaga nowej podstawy prawnej.
- W przypadku danych nie wrażliwych, uzasadniony interes prawny może być dopuszczalny, jeśli spełnione są warunki:
- Zgodność z oryginalnym celem (np. analiza kompetencji kandydatów).
- Minimalizacja danych – nie przetwarzanie większej ilości danych niż potrzebne.
- Dla danych wrażliwych – zgoda jest konieczna.
- DPIA jest wymagane, jeśli przetwarzanie może stanowić znaczne ryzyko dla praw osoby.
**3. Holandia – Autoriteit Persoonsgegevens (AP)
- Stanowisko (2023):
- AP podkreśla, że zmiana celu przetwarzania (np. z rekrutacji na AI) wymaga nowej podstawy prawnej, chyba że nowy cel jest zgodny z oryginalnym.
- Uzasadniony interes prawny może być dopuszczalny, jeśli administrator udowodni, że jego interes jest ważniejszy niż prawa osoby.
- DPIA jest obowiązkowe, jeśli ryzyko jest wysokie.
- Dla danych wrażliwych – zgoda nadal jest wymagana.
**4. Hiszpania – Agencia Española de Protección de Datos (AEPD)
- Stanowisko (2022):
- AEPD wskazuje, że wykorzystanie danych z rekrutacji do trenowania modeli AI wymaga nowej podstawy prawnej, np. zgody lub uzasadnionego interesu.
- Zgoda jest konieczna dla danych wrażliwych.
- DPIA jest wymagane, jeśli przetwarzanie ma znaczący wpływ na prywatność.
**5. Szwecja – Dataskyddsmyndigheten (IMY)
- Stanowisko (2023):
- IMY podkreśla, że zmiana celu przetwarzania (np. z rekrutacji na AI) wymaga nowej podstawy prawnej.
- Uzasadniony interes prawny może być dopuszczalny, jeśli administrator udowodni, że nowy cel jest zgodny z oryginalnym i że ryzyko dla praw osoby jest minimalne.
- DPIA jest wymagane, jeśli przetwarzanie może powodować wysokie ryzyko.
**6. Włochy – Garante per la protezione dei dati personali (GPDP)
- Stanowisko (2023):
- GPDP wskazuje, że zmiana celu przetwarzania (np. z rekrutacji na AI) wymaga nowej podstawy prawnej, np. zgody.
- Dla danych wrażliwych – zgoda jest konieczna.
- DPIA jest obowiązkowe, jeśli przetwarzanie ma znaczący wpływ na prywatność.
**7. Polska – Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO)
- Stanowisko (brak jednoznacznych wytycznych):
- UODO nie wydał jeszcze jednoznacznego stanowiska w tej kwestii, ale wskazuje na rygorystyczną interpretację RODO, co sugeruje, że zgoda jest konieczna, zwłaszcza dla danych wrażliwych.
- W praktyce, zgodność z oryginalnym celem (rekrutacja) jest trudna do udowodnienia dla nowego celu (trenowanie modeli AI), co może prowadzić do wniosku, że przetwarzanie jest nielegalne bez zgody.
8. Inne kraje (np. Wielka Brytania, Dania, Portugalia)
- Wielka Brytania (ICO):
- ICO wskazuje, że zmiana celu przetwarzania (np. z rekrutacji na AI) wymaga nowej podstawy prawnej.
- Zgoda jest wymagana dla danych wrażliwych.
- DPIA jest obowiązkowe, jeśli przetwarzanie ma znaczący wpływ na prywatność.
- Dania (Datatilsynet):
- Datatilsynet podkreśla, że zmiana celu przetwarzania wymaga nowej podstawy prawnej, chyba że nowy cel jest zgodny z oryginalnym.
- Zgoda jest konieczna dla danych wrażliwych.
- Portugalia (CNPD):
- CNPD wskazuje, że zmiana celu przetwarzania (np. z rekrutacji na AI) wymaga nowej podstawy prawnej, np. zgody.
- DPIA jest wymagane, jeśli przetwarzanie ma znaczący wpływ na prywatność.
Podsumowanie:
Kraj Stanowisko dotyczące wykorzystania danych rekrutacyjnych do AI Niemcy Dopuszcza uzasadniony interes, ale wymaga DPIA i testu trójstopniowego. Francja Wymaga nowej podstawy prawnej, np. zgody. DPIA jest obowiązkowe. Holandia Wymaga nowej podstawy prawnej, ale dopuszcza uzasadniony interes. Hiszpania Wymaga nowej podstawy prawnej, np. zgody. DPIA obowiązkowe. Szwecja Wymaga nowej podstawy prawnej, ale dopuszcza uzasadniony interes. Włochy Wymaga nowej podstawy prawnej, np. zgody. DPIA obowiązkowe. Polska Brak jednoznacznego stanowiska, ale sugeruje rygorystyczną interpretację. Wielka Brytania Wymaga nowej podstawy prawnej, np. zgody. DPIA obowiązkowe. Dania Wymaga nowej podstawy prawnej, ale dopuszcza uzasadniony interes. Portugalia Wymaga nowej podstawy prawnej, np. zgody. DPIA obowiązkowe.
Kontrowersje i różnice w podejściach:
- Kraje bardziej liberalne (np. Niemcy, Holandia) mogą dopuszczać uzasadniony interes prawny, jeśli spełnione są warunki.
- Kraje bardziej konserwatywne (np. Polska, Francja, Hiszpania) podkreślają konieczność zgody, zwłaszcza dla danych wrażliwych.
- Brak jednoznacznej unikalnej interpretacji na poziomie UE – EDPB nie wydało jeszcze jednoznacznego stanowiska w tej kwestii.
Jeśli potrzebujesz konkretnych dokumentów (np. raporty, opinie), mogę pomóc znaleźć linki do oficjalnych stron organów ochrony danych.
- Stanowisko (2023):
Other models, same or similar prompt
Responses were produced in different, uncontrolled contexts (system prompts, settings, prior turns). This is not a benchmark.