bunu başlıklar halinde detaylı bir şekilde açıkla: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları…
- User
bunu başlıklar halinde detaylı bir şekilde açıkla: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Dersi 4 Aralık 2020 İçerik • Kardiyovasküler Hastalıklarda Tanılama • Dolaşım Sistemi Anatomi ve Fizyolojisi • Fetal Dolaşım ve Özellikleri • Konjenital Kap Hastalıkları • Edinsel Kap Hastalıkları • Kardiyovasküler Hastalığı Olan Çocukta Hemşirelik Yönetimi 2 3 • Çocuklarda görülme nedenleri; konjenital veya edinsel • Konjenital kalp hastalıkları (KKH) kalbin fonksiyonlarında bozukluklara neden olan, doğumda var olan anatomik bozukluklar • Edinsel kalp hastalıkları (kazanılmış) doğumdan sonra meydana gelir; enfeksiyon, otoimmün, çevresel faktörler ve ailevi yatkınlık sonucu görülebilir KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR KARDİYOVASKÜLERHASTALIKLARDA TANILAMA 1.Öykü 2.Fizik Muayene 3.Kalp Hastalıklarında Tanıya Yardımcı Testler 4 Soy geçmişi Peri-postnatal öyküsü Emme - beslenme sırasında zorlanma olup olmadığı Efor düzeyi Büyüme ve gelişmeni n değerlendirilmesi Sistemlerin değerlendirilme si 5 KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARDA TANILAMA
- Öykü
Öykü • Gebeliğin ilk trimesterinde kızamıkçık gibi geçirilmiş enfeksiyon öyküsü • kullandığı ilaçlar • radyasyon • alkol, sigara kullanımı • anneye ait hastalıklar (diyabet, Sistemik Lupus Eritematozus (SLE)) Postnatal öyküde; • Çocuğun doğum kilosu • gestasyon yaşı • apgar skoru • konjenital anomalilerin varlığı (Down sendromu, Turner sendromu gibi) 6 KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARDA TANILAMA Perinatal öyküde; Çocuk ve adölesanlarda; 7 • Büyüme ve gelişmenin değerlendirilmesi • Solunum yolu enfeksiyonu geçirme sıklığı • Egzersiz kapasitesi • Beslenme alışkanlıkları • Sigara- uyuşturucu alışkanlığı • Eforlu/eforsuz gelen göğüs ağrısı, aritmi ve ödem •Ayrıca son bir ay içinde geçirilen Akut Romatizmal Ateş (ARA), Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) gibi hastalıklar 1. Öykü KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARDA TANILAMA
Kalp hastalığı olan çocuklarda; • Morarma, kalp yetersizliği bulguları, akciğer enfeksiyonları, kilo alamama, göğüs ağrısı ve çarpıntı gibi bulgular • Rutin muayene sırasında kalpte üfürüm duyulması, aritmi saptanması, anormal bulguların olması 9 KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARDA TANILAMA 1. Öykü Çocuğun genel görünümü hastalığın tanısı için ipuçları verir; • Aktivite durumu • Bilinç düzeyi • Kooperasyonu (huzurlu/huzursuz) • Zorunlu bir pozisyon varlığının olup olmaması 2. Fizik Muayene: Tanılama baştan ayağa doğru; • inspeksiyon • palpasyon • perküsyon • oskültasyon teknikleri ile yapılır • Olfaksiyon 10 İnspeksiyon Palpasyon ve Perküsyon Oskültasyon • Beslenme durumu • Göğüs deformitesi • Renk (siyanoz, solukluk) • Solunum hızı • Dispne • Yüzde ödem • İnterkostal çekilmeler • Boyun venlerinde dolgunluk • Çomak parmak • Periferik alt ve üst ekstremite nabızlar arası fark olup olmadığı (aort koarktasyonu) • Kalp hızı (yaşa göre) • Dolgunluğu -kuvvetli nabızlar: PDA -zayıf nabızlar: kalp yetersizliği, şok • Aritmi bulguları • Abdomen: Hepatomegali, splenomegali • Kalp sesleri, bradikardi, taşikardi, ritim bozukluğu ve üfürümler • Çocuklarda kalp atım hızı oskültasyon ile apeksten izlenir Çocuklar üstü çıplak, sırt üstü veya semi fawler pozisyonunda ve bol ışık altında gözlenmeli Amerikan Pediatri Birliğine göre 3 yaşından sonra yılda bir kez hem kol hem de bacaktan tansiyon ölçümü yapılır. 11 • Kalp sesleri: Kalp kapaklarının kapanması sonucu oluşan seslerdir ve normalde iki ses duyulur. • Birinci kalp sesi (S 1): Sistolün başında atriyoventriküler kapakların kapanması sonucu oluşur. En iyi apekste duyulur. • İkinci kalp sesi (S 2): Aort ve pulmoner kapakların kapanmasıyla oluşur. En iyi aort ve pulmoner odaklarda duyulur. • Üçüncü kalp sesi (S 3): En iyi apeksten, S 2 ’den sonra duyulur. Zayıf frekanslı, genç erişkinlerde duyulabilen ve patolojik olmayan sestir. • Dördüncü kalp sesi (S 4): Diyastol sonunda birinci sesten önce duyulan patolojik bir kalp sesidir. 12 Üfürü •mKalp ve damarsal yapılardaki kan akımının türbülansı sonucu oluşan ve göğüs duvarına yayılan sesler • Artmış kan hacmi, obstrüksiyonlar, kapak yetersizliği, şantlar nedeniyle oluşabilir fakat pek çoğunun nedeni bilinmez • Sağlıklı çocukların %70 -85 inde görülebilir. • Ayrıca üfürümler, konjenital ve edinsel kalp hastalıklarının da tek bulgusu olabilir. Üfürümlerin değerlendirilmesinde; • şiddeti, yeri, yayılımı, niteliği, zamanı (sistolik, diyastolik), süresi dikkate alınır 12 3. Kalp Hastalıklarında Tanıya Yardımcı Testler İnvaziv Olmayan Yöntemler İnvaziv Yöntemler Ekokardiyogr afi (EKO) Elektrokardiyogra fi (EKG) Bilgisayarlı Tomografi (BT) Manyetik Rezonans (MR) Fetal Ekokardiyogr afi Kalp Kateterizasyonu Anjiokardiyografi 14 DOLAŞIM SİSTEMİ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ • Embriyo, gelişiminin ilk birkaç haftasında besin ihtiyaçlarını difüzyon ile endometrial dokulardan sağlar • Embriyonun hızla gelişimini sürdürmesi sonucu oksijen ve besin ihtiyacının artması ile • Yaklaşık 18. günde kardiyovasküler sistem gelişmeye başlar 15 FetalDönemde; • Kardiyovasküler sistem, fetüste oluşan ilk organ sistemi • Fetal kalp 21-22. günlerde atmaya başlar • Fetüs bu dönemde dış etkenlere çok açık • Doğumsal anomalilerin çoğu bu dönemde maruz kalınan etkenler sonucunda meydana gelir 16 FetalDolaşım • Gebeliğin 3. haftasından doğuma kadar geçen sürede fetüsün oksijen ve besin gereksinimini karşılar Fetal dolaşım ile yenidoğan dolaşımı arasında bazı farklılıklar • En önemli fark akciğerlerin devre dışı olması (yani küçük dolaşımın olmaması) • Fetüste gaz alışverişi akciğerler yerine plasentada gerçekleşmesi • Aktif vazokonstrüksiyon nedeniyle pulmoner arter basıncı sistemik basınca eşit ve pulmoner vasküler direnç yüksek olduğundan pulmoner kan akımı azalmıştır 17 18 Fetal Dolaşımı SağlayanAçıklıklar: Duktus Venozus • Vena cava inferior ile umblikal ven arasındaki Foramen Ovale • Sağ atrium ile sol atrium arasındaki Duktus Arteriozus • Pulmoner arter ile aorta arasındaki 18 19 https://www.turkcerrahi.com/tip-sozlugu/gobek-bagi/fetaldolasim/ Yenidoğan Dolaşımı’na Geçiş Doğumda akciğerlerdeki sıvı yapımı durur, alveollerdeki sıvının bir bölümü doğum kanalının göğsü sıkıştırması ile dışarı atılır Bebek ilk nefesini aldığında akciğerlerdeki sıvının büyük bir kısmı, akciğerlerin hava ile dolmasıyla lenfatik sistem ve kapiller damarlardan absorbe edilir Plasenta, umblikal ven ve arterler devre dışı kalır ve dolaşımdaki sistemik kan artar Umblikal kord klampe edilir, plasenta yoluyla fetüse gelen yüksek basınçlı kan akımı kesilir 21 Yenidoğan Dolaşımına Geçiş Foramen ovale, duktus arteriozus ve duktus venuzus kapanır Sistemik vasküler dirençteki ani artış ve pulmoner vasküler dirençteki ani azalma sonucu kan akımı sağdan sola döner Büzülmüş durumdaki akciğerdeki damarlar açılır, pulmoner arter direnci düşer ve kan akımı artar 22 Kapanma ilk saatlerde fizyolojik, ilk haftada fonksiyonel ve ilk aylarda anatomik olarak gerçekleşir. KONJENİTAL KALP HASTALIKLARI (KKH) • intrauterin yaşamda ortaya çıkan, doğum öncesi veya doğum sonu dönemde tanımlanabilen, kalbin yapısal veya fonksiyonel anormallikleri • %90’ı genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu oluşmakta 22 Çevresel Faktörler Prematürelik Düşük doğum tartısı Annede diyabet hastalığı varlığı Gebelikte geçirilen enfeksiyonlar İlaç, madde ve alkol kullanımı Annedeki beslenme bozuklukları Genetik faktörler Tek gen mutasyonları Kromozomal anormallikler Konjenital Kalp Hastalıları Hemodinamik Özelliklerine Göre Sınıflandırılması Pulmoner Kan Akımını Arttıran Defektler (Soldan Sağa Şantlı) (Asiyanotik KKH) • Ortak özellikleri kalbin sağ tarafında kan volümünün artması sonucu pulmoner kan akımı artması • Kalbin yüksek basınçlı sol tarafından, düşük basınçlı sağ tarafına kanın geçişine neden olan bir açıklık (şant) ya da büyük arterler arasında anormal bir bağlantı vardır • En sık görülen defektler: Atriyal Septal Defekt (ASD), Ventriküler Septal Defekt (VSD), Patent Duktus Arteriosus (PDA) Pulmoner Kan Akımını Azaltan Defektler (Sağdan Sola Şantlı) (Siyanotik KKH) • Ortak özellikleri, darlıklar nedeniyle pulmoner kan akımında azalması • En sık görülen defektler: Fallot Tetralojisi ve Triküspid Atrezisi 24 Konjenital Kalp Hastalıları Hemodinamik Özelliklerine Göre Sınıflandırılması Obsrüktif Defektler • Obstriksiyonun yerin e pulmoner ka n artmaya y a göre da azalmaya neden akımınd a olabilirle r • Bu gruptaki hastalıklar: Aort Stenozu Pulmoner Stenoz Aort Koarktasyonu Kan Akımının Karıştığı Defektler • Pulmoner ve sistemik dolaşımdaki kanın doğumdan sonra kalp içinde karışması 25 • Bu gruptaki hastalıklar: Büyük Arterlerin Trasposizyonu Turunkus Arteriyosus Total Pulmoner Ven Dönüş Anomalisi Pulmoner Kan Akımını Arttıran Defektler (Soldan Sağa Şantlı) (Asiyanotik KKH) 26 Atriyal Septal Defekt (ASD) Tüm bebeklerde doğumda açık olan foramen ovale (atriyumlar arasındaki açıklık); doğumdan kısa bir süre sonra fonsiyonel olarak kapanır Bu açıklığın kapanmaması sonucu ASD gelişir En sık rastlanan konjenital kalp anomalisidir Sağ kalpte volüm yüklenmesi olur ve akciğerlere giden kan miktarı artar Tüm konjenital kalp defektlerinin %25’ini oluşturur Kızlarda 3 kat daha fazla görülür 27 Atriyal Septal Defekt(ASD) • Foramen Ovale açıklığın kapanmaması ile vücuda gitmesi gereken oksijenlenmiş kanın bir kısmı sağ atriyuma geçer. • Kirli kan ile karışır ve oksijenlenmek üzere tekrar akciğerlere gider. 27 ASD Klinik Bulgular 2 8 • Küçük defektler belirti vermeden ve bozukluğa neden olmadan birkaç hafta ya da ay içinde kendiliğinden kapanır • Orta ve büyük defektlerde ilk belirtiler; üfürüm, tril (üfürümlerin aynı zamanda el ile kedi mırıltısı şeklinde hissedilmesi) • İlerlemiş vakalarda yorgunluk ve dispne • Genellikle fizik muayene sırasında kardiyak üfürüm duyulması ile ilk tanı konur • Soldan sağa oluşan şant nedeniyle sağ atrium ve ventrikülün yükünde artma ve bunun sonucunda sol kalpte hipertrofi, dilatasyon, daha ileri vakalarda kardiyomegali ve nadir olarak konjestif kalp yetmezliği • Tedavi edilmeyen vakalarda pulmoner dolaşımda artma ve sık akciğer enfeksiyonları ASD Tedavi • Akciğer enfeksiyonları için antibiyotikler • Kardiyak fonksiyon bozuklukları için digoxin • Artmış kalp yükünü azaltmak için diüretikler önerilir • Küçük açıklıklar ilk bir yıl içinde kendiliğinden kapanır • Bazı tipleri ilk 4 yıl içinde kendiliğinden düzelebilir • 8 mm’den büyük açıklıklar nadir olarak kendiliğinden kapanır • Eğer 4 yıl içinde spontan kapanma olmazsa ya da pulmoner kan akımının artmasına bağlı konjestif kalp yetmezliği gelişirse ameliyatla ASD kapatılır 30 Ventriküler Septal Defekt (VSD) • Sağ ve sol ventrikül arasındaki septumun tam gelişmemesi sonucu oluşur. • Fizyolojik olarak; normalde akciğerlerden sol atriuma gelen oksijenlenmiş kanın, sol ventriküle ve oradan da aortaya geçmesi gerekir. • VSD’li çocuklarda sol ventriküldeki kanın bir kısmı kalbin pompalaması ile sağ ventrüküle geçer. • Soldan sağa oluşan şant nedeniyle sağ ventrikül basıncında ve akciğerlere 31 Sol ventrikülden sağ ventriküle kan geçişi Soldan sağa şant Sağ Ventrikül BasıncındaArtış Pulmoner Kan AkımındaArtış Ödem Sağ Ventrikül Hipertrofisi Pulmoner Arter Hipertrofisi ve Stenozu Pulmoner Hipertansiyon Akciğer Damarlanmasında Artış ve Ödem 32 VSD Klinik Bulgular 33 • Küçük defektle r kalp fo n k siyonun u ç o k etkilemez. Tek bulgu kalpte fazla hissedilen murmur olabilir. • Büyük defektler ; akciğerlerde konjesyon, takipne, beslenme sorunları, nefes darlığı, artan pulmoner basınç nedeniyle çabuk yorulma, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları ve büyüme gelişme geriliğine neden olur. VSD Tedavi • Küçük VSD’lerin yaklaşık %60’ı 6 ay içinde kendiliğinden kapanır. • Orta büyüklükte ya da geniş defektlerin kendiliğinden kapanma olasılığı daha azdır. Açık kalp ameliyatları ile cerrahi olarak kapatılması gerekir. 34 Patent Duktus Arteriosus(PDA) • Doğumdan önce aktif olan aort ile pulmoner arter arasındaki açıklık (duktus arteriozus), doğum sonrası 12 saat içinde anatomik olarak, 2-3 hafta içinde fonksiyonel olarak kapanır. • Bu bağlantının doğumdan sonra açık kalması patent duktus arteriyozusu oluşturur. • Aort yoluyla vücuda gitmesi gereken oksijenli kan tekrar pulmoner arter ile akciğerlere gider. 35 Patent Duktus Arteriosus(PDA) • PDA’ nın nedeni olarak gebelikte geçirilen rubella (kızamıkçık) enfeksiyonunun rolü olduğu, rubella virüsünün duktus gelişimini durdurduğu bildirilmiştir. • Ayrıca prematürelik ve respiratuvar distres sendromu (RDS) duktusun açık kalması için iki önemli faktördür. • KKH’nın yaklaşık %10’unu oluşturur ve prematürlerde daha sık görülür. 36 PDA KlinikBulgular • Term yenidoğanlarda küçük şantlar belirti vermeyebilir • Orta büyüklükte olan şantlarda beslenme güçlüğü, taşipne ve taşikardinin yanı sıra üfürüm ve tiril • Geniş PDA’da kalp yetersizliği bulguları, büyüme gelişme geriliği, sık alt solunum yolu enfeksiyonları, taşikardi, taşipne, kardiyomegali ve hepatomegali • Sol ventrikül yükünün artması nedeniyle sol ventrikül ve sol atrium genişleme • Akciğerlere normalden daha fazla kan pompalanması akciğerde basınç artmasına, kan damarlarında genişleme, göllenme ve enfeksiyonlara neden olur. 37 PDA Tedavi Kalp yetersizliği bulgusu varsa destek tedavi, sıvı kısıtlaması ve diüretik verilmesi genellikle sorunu çözer Prematüre bebekler için ilaç tedavisi (indometazin, ibuprofen) etkili Küçük açıklıklar tedavi gerektirmeden kendiliğinden kapanabilir Pulmoner hipertansiyon gelişmişse ve medikal kalp yetmezliği tedavisine cevap alınamıyorsa acil ameliyat önerilir. 38 Pulmoner Kan Akımını Azaltan Defektler (Sağdan Sola Şantlı) (Siyanotik KKH) 39 Pulmoner Kan Akımını Azaltan Defektler (Sağdan SolaŞantlı) (SiyanotikKKH) • Darlıklar nedeniyle pulmoner kan akımının azalmasına paralel siyanozun varlığı •Bu hastalıklarda PDA’nın varlığı önemli Çünkü duktus kapandığında siyanoz derinleşir •Vücut hipoksiyi kompanse etmek için kırmızı kan hücrelerinin yapımını arttırır • Kan viskozitesinin artması dolaşımı yavaşlatacağından tromboflebit, emboli ve serebrovasküler komplikasyonlar gelişebilir 39 • Bu defektler yaşamın ilk yılında, sık olarak erken dönemde (ilk 28 günde) cerrahi müdahale veya kardiyolojik girişim gerektirir • Erken tanı almayan ve tedavi edilemeyen çocuklarda ciddi mortalite ve morbiditeye neden olurlar. Pulmoner Kan Akımını Azaltan Defektl er (Sağdan Sola Şantlı) (Siyanotik KKH) 40 Fallot Tetraloji • Siyanotik si (TOF) KKH içinde en yaygın olanı • Konjenital kalp hastalıklarının %7.3’ünü oluşturur • Dört anatomik defektin birlikte görüldüğü bir bozukluk;
- Ventriküler Septal Defekt (VSD)
- Pulmoner Stenoz
- Sağ Ventriküler Hipertrofisi (Duvar kalınlaşma)
- Aortanın Sağa Pozisyonu (Ata biner pozisyonda aorta) 42 Geniş VSD; Ventriküller arası açıklık, sağ ve sol ventrikül basınçlarının eşitlenmesini sağlar. Sağ Ventrikül Çıkışında Darlık (PS); En önemli nedeni pulmoner arterde görülen darlık Darlık derecesine paralel olarak SİYANOZ un ağırlığı değişir Sağ Ventrikül Hipertrofisi; Sağ ventrikül çıkışındaki tıkanıklığa bağlı gelişir Ata Biner Pozisyonda Aorta; Aorta normal yerinden değil de, sağ ve sol ventriküllerin ortasındançıkar43 TOF’ ta; Pulmoner stenoz nedeniyle Sağ ventrikülden pulmoner artere yeterli kan pompalanamaz Sağ ventrikülde basınç artar O2 den fakir Kan VSD aracılığıyla sol ventriküle geçer Akciğerlere giden kan miktarı azalır Sistemik dolaşıma oksijenden fakir kan pompalanır sağ ventrikül hipertrofisi Siyanoz Aortanın, ventriküler septal defekt nedeniyle Hipoksi kırmızı kan hücrelerinin yapımı artar Kanın vikositesi artar • Emboli • Trombofilebit • Serebrovasküler Komplikasyonlar gelişir 44 TOF Klinik Bulgular • Dudaklardan başlayarak giderek artan siyanoz • Büyüme-gelişme geriliği • Çömelme (eforla çabuk yorulan çocuk çömelir) • Ani siyanotik speller “mavi bebek” • Artan hipoksi sonucu dispne, siyanoz, huzursuzluk, boğulma hissi • Parmaklarda çomaklaşma (anoksiye bağlı parmak uçlarında hipertrofi gelişmesi) • Kalp yetmezliği geliştiğinde venöz dolgunluk • ve hepatomegali görülür 44 TOF Tedavi • Doğum sonrası bebeğin oksijen düzeyi kritik noktada ise hemen prostaglandin infüzyonu başlanır • Böylece DA açık tutularak pulmoner kan akımı artırılmaya çalışılır • Polisitemi varsa ve hematokrit değeri %70 ise parsiyel kan değişimi yapılır • Hipoksik spell olursa çocuğa diz göğüs pozisyonu verilir, sakinleştirilir, O2 uygulanır • IV olarak morfin ya da propranolol verilir • Kesin tedavi cerrahi girişimler • Çocuğun durumuna göre 6 aydan sonra yapılması önerilir Aile Eğitimi •Beslenme, demir desteği •Sıvı dengesinin sağlanması •Uygun postür (diz-dirsek-göğüs veya çömelme pozisyonu) •Enfeksiyonlardan korunma TOF Tedavi ve Hemşirelik Bakımı • Profilaktik olarak antibiyotikler verilir • Aileye psikolojik destek ve eğitim verilir • Uzun dönemde çocuğun bir kardiyolog ile hayat boyu düzenli takibi gerekir 47 Triküspit Atrezisi • Sağ atrium ve sağ ventrikül arasındaki triküspid kapağın olmaması veya kapalı olması ile karakterize • Bu bebeklerde yaşamın devamı için ASD, VSD, PDA’ya gerek var • Semptomlar defektin şiddetine bağlı olarak değişir 48 Triküspit Atrezisi Klinik Bulgular • Hastalarda doğumdan itibaren siyanoz varlığı • Ciddi siyanoz ve beslenme güçlüğü • Çabuk yorulma • Taşikardi • Dispne • Büyük çocuklarda çomak parmak • ASD küçükse sağ atriumda genişleme, hepatomegali ve kardiyak out -put ’ta azalma 48 Triküspit Atrezisi Tedavi • Pulmoner kan akımının çok ciddi azaldığı olgularda öncelikle palyatif şant ameliyatları uygulanır • Ductus arteriyozus açıklığının devamı için prostaglandin E infüzyonları uygulanır 49 EDİNSEL KALPHASTALIKLARI • Çocukta doğuştan olmayan fakat daha sonra geçirilen enfeksiyonlar, metabolik hastalıklar ya da KKH sonucu gelişen hastalıklar Çocukta sık görülen edinsel kalp hastalıkları: • Kardiyomiyopati, endokardit, miyokardit, perikardit • Kawasaki hastalığı, anormal kalp ritmi, hipertansiyon • Obesite • Akut Romatizmal Ateş • Konjestif Kalp Yetmezliği 50 AKUT ROMATİZMAL ATEŞ (ARA) • Etkeni geçirilmiş ve tedavi edilmemiş, A grubu beta hemolotik streptekok enfeksiyonu • Kalp, eklemler, beyin ve cilt dahil olmak üzere vücudun belirli bölümlerinde akut ve yaygın enflamatuar tepkiye neden olur 5 1 ARA; beyin, eklemler ve deriye kalıcı hasar vermez fakat kalpte kalıcı hasara neden olabilir. ARA Klinik Bulgular Majör Bulgular • Kardit • Poliartrit • Sydenham Koresi • Eritama Marginatum • Deri altı nodülleri Minör Bulgular • Ateş • Artralji • EKG’de PR süresinin uzaması • Akut enf. gösteren Lab.bulguları • Geçirilmiş A grubu streptokok enf. öyküsü 52 ARA Majör Bulgular Artrit: Genellikle diz, dirsek, ayak ve el bilekleri gibi büyük eklemleri tek taraflı 54 tutar ve gezici • Eklemde ağrı, şişlik, kızarıklık ve sıcaklık var Kardit: ARA’nın en ciddi majör bulgusu, daha çok küçük çocuklarda görülür Kore (Sydenham chorea): • Hastaların %15’inde 3. sıklıkta görülen santral sinir sistemi tutulumu • Sessiz dönemi ortalama 4 ay ve kore tek başına tanı koymak için yeterli Klinik olarak; • Emosyonel dengesizlik, ekstremitelerde istemsiz, uyumsuz, düzensiz, hızlı, amaçsız, sürekli hareketler • Kaslarda koordinasyon bozukluğu, güçsüzlük • İnce motor hareketlerde ve el yazısında bozulma varlığı Eritema marginatum: • Genellikle göğüs ve ekstremitelerin iç yüzlerinde görülen, yüzde görülmeyen; deriden hafif kabarık, ağrısız, kaşıntısız, kenarları düzensiz, ortası soluk, bastırılınca solan lezyonlar Deri altı nodülleri: • Diz, dirsek ve ayak bileklerinin ekstansör yüzlerinde, hareketli, ağrısız, 0.5-2 cm çapında lezyonlar ARA Majör Bulgular 55 Ateş: Hastalığın başlangıcında görülür ve birkaç gün içinde azalır Artralji: Eklemde bir bulgu olmadan ağrı hissedilmesi 5 5 EKG’de PR süresinin uzaması: ARA hastalarında sık görülür Akut enf. gösteren lab. bulguları: Sedimentasyon (eritrosit çökme hızı), lökosit sayısı ve C-reaktif protein (CRP) değeri kullanılır Geçirilmiş A grubu streptokok enf. öyküsü: Tanıda antikor testleri (ASO ve antideoksiribonükleaz B) yüksek ya da yükseliyor olması, boğaz kültürü ve streptokok antijen testleri kullanılır ARA Minör Bulgular ARA Tanı • İki majör veya bir majör ve iki minör kriterin bulunması • Ek olarak geçirilmiş A grubu streptokok kanıtının varlığı (geçirilmiş kızıl, streptokok antikor titrelerinde yükselme, boğaz kültürü veya hızlı streptokok antijen testi pozitifliği) tanıyı doğrulamakta yeterli 57 ARA Tedavi • Streptokok infeksiyonunun (antibiyotik) tedavisi • Anti-enflamatuar tedavi (Salisilik asit veya kortizon) • Destek tedavi (hareket kısıtlaması ve bol sıvı alımı) 58 KONJESTİF KALP YETMEZLİĞİ (KKY) • Kalbin dokuların metabolik gereksinimlerini karşılayacak miktarda kanı perifere pompalayamaması • Sonuçta sistemik ve/veya pulmoner ven alanlarında kan birikmesi ile karakterize • Konjenital veya kazanılmış kalp hastalıklarına bağlı hacim artışı, basınç artışı veya miyokard yetersizliği sonucu görülebilir 59 Konjestif Kalp Yetmezliği Nedenleri Yenidoğan döneminde • Perinatal asfiksi/hipoksi, hipoglisemi, hipokalsemi, neonatal sepsis, Rh uyuşmazlığı ve bazı KKH 60 Süt çocuklarında; • 1. aydan itibaren AVSD, PDA gibi soldan sağa şantlı KKH, sepsis, miyokardit, solunum sistemi hastalıkları, böbrek yetmezliği gibi sistem hastalıkları Oyun ve okul çağındaki çocuklarda; • Diğer nedenlere ARA ve sistemik hipertansiyon eklenebilir Konjestif Kalp Yetmezliği Belirti ve Bulgular • Klinik bulgularının çoğu, aşırı venöz yüklenme, düşük kardiyak debi ve kompanse etmek için oluşan mekanizmaların yan etkileri sonucu görülür • Fizik muayene bulguları; Miyokart performans bozukluğu Pulmoner konjesyon Sistemik venöz konjesyon 60 62
- Miyokard performasyonundaki bozukluklar • Kardiyomegali, taşikardi, gallop ritmi, zayıf periferik arter nabız ve buna bağlı terlemede artış, soğuk ve soluk ekstremte, nemli cilt
- Pulmoner konjesyona bağlı bulgular • Takipne, wheezing (ıslık sesi), raller, siyanoz, efor dispnesi, öksürük
- Sistemik venöz konjesyona bağlı bulgular • Hepatomegali, boyun venlerinde dolgunluk, periferik ödem Konjestif Kalp Yetmezliği Belirti ve Bulgular Konjestif Kalp Yetmezliği Teda vi Tedavide Amaç; • Kardiyak fonksiyonları geliştirme • Kardiyak iş yükünü azaltma • Ödemi önleme • Dokuların oksijenlenmesini arttırma • O2 tüketimini azaltma • Hastanede yatış süresini azaltma • Mortaliteyi düşürme • Altta yatan neden ortadan kaldırma • Durumu kötüleştiren enfeksiyon, aritmi, ateş gibi nedenler önleme • Kalp yetmezliğini kontrol etme 63 Konjestif Kalp Yetmezliği Genel Yaklaşım • Solunum sıkıntısını azaltmaya yönelik oturma (dizgöğüs) pozisyonu • %40-50 nemli oksijen • Morfin sülfat (0,1-0.2 mg/kg/doz, SC gereksinime göre her 4 saatte 1) sedasyon amaçlı kullanılabilir • Büyük çocuklarda tuz kısıtlaması (<0,5 g/gün) • Kilo takibi 64 Konjestif Kalp Yetmezliği İlaç Tedavileri • Diüretikler: Böbreklerden su ve tuz tutulumunu engelleyerek damar içi volümü ve kalbin yükünü azaltır • Diüretik kullanırken aldığı-çıkardığı sıvı ve kilo takibi önemli • Büyük çocuklarda tuzsuz diyet ve sıvı kısıtlaması uygulanır • İnotropik ajanlar: Dijital glikozidleri; miyokardın işlevsel yeteneğini arttırmak amacıyla kullanılır • Akut tedavide epinefrin, isoproterenol, dobutamin ve dopamin IV olarak tercih edilirken, kronik tedavilerde ise digitaller kullanılabilir 65 Konjestif Kalp Yetmezliği İlaç Tedavileri • Digital: En sık kullanılan digital glikozidi digoksin (1 mg digoksin damla=60 damla; digoksin ampul, 0.5 mg/2 ml). • Digitalizasyon ve toksisite için en önemli takip EKG ile yapılması • Bu nedenle digitalizasyon öncesi EKG ve serum elektrolit düzeyleri bilinmeli • Hipokalemi ve hiperkalseminin digital toksisitesine neden olabileceği unutulmamalı Digoksin intoksikasyonu: • Fazla alım, iştahsızlık, mide bulantısı, kusma, ishal, huzursuzluk, halsizlik, daha büyük çocuklarda görme problemleri bulguları varsa, kalp yetmezliği kötüleşiyorsa, EKG bulguları varsa ve serum digoksin düzeyi yüksekse (2 mg/dl üstü) • Digoksin kesilerek toksikasyon tedavisine başlanır 66 Dijitalizayon Kalp Kası Güçlendiricisi Dozu çocuğun kilosu ve ihtiyacına göre İlacın aynı saatte verilmesine dikkat ! Beslenmeden 1 saat önce yada 2 saat sonra İlaç miktarı değiştirilmemesi ve düzenli kullanım için Aile eğitimi Digoksin damla çocuğun ağzına damlatılmamalı İlacı vermeden önce nabız apeksten 1 dk süre ile sayılmalı Nabız, bebek ve küçük çocuklarda < 90-110 ve büyük çocuklarda <70 ise verilmeden önce hekim ile görüşülmeli Ora l IV IM Ca pompasını inhibe eder Hücre içi Ca artar 67 KA RDİ YO VAS K Ü LER HASTALIĞI OLAN ÇOCUKTA HEMŞİRE LİK YÖNETİMİ 67 Kardiyovasküler Hastalığı Olan Çocuğun Hemşirelik Değerlendirmesi Çocuğun yaşına özgün değerlerin alt ve üst sınırları bilinmeli, ne zaman ve ne sıklıkla ölçülmesi gerektiği aileye öğretilmeli Aileye çocuğun sürekli takibi için bir kardiyolog, aileyi iyi tanıyan bir hekim ve hemşireye gereksinimi olduğu anlatılmalı Enfeksiyon kontrolü için oral hijyen ve diş sağlığı açısından çocukların günde iki kez florürlü diş macunu ile dişlerini temizlemeleri, şekerli yiyeceklerden kaçınmaları ve 6 ayda bir düzenli diş kontrolüne gitmenin önemi açıklanmalı (çürükler endokardit için risk kaynağı) Her yıl profilaktik olarak influenza aşısı yaptırılabilir Adölesanlar vücutlarına delici dövme yaptırmamalı ve cilt enfeksiyonundan kaçınmalıdır 68 Aile hazır olduğunda hastalık hakkında açık ve anlayabileceği düzeyde sözlü ve yazılı bilgi verilmeli Çocuklara da gelişim düzeyine uygun olarak hastalıkları hakkında bilgi verilmeli Ameliyat planlanıyorsa ailenin bilgi alma kapasitesi ve kültürel özelliğine göre işlem hakkında bilgi verilmeli Doğumsal kalp hastalığı olan süt çocukları yorgunluk ve taşikardi nedeniyle etkili ememedikleri için beslenmeyi sürdürmeleri oldukça zor Aileye bebeğin beslenme sırasında enerji harcamasını azaltan yöntemler ve yüksek kalorili besin almasını sağlamak konusunda bilgi verilmeli 69 Aileyi hastalık hakkında eğitme ve baş etmelerine yardım etme Gerekmedikçe faaliyet kısıtlamasına gidilmemeli Aile ilacı doğru verme, kazaları önleme ve güvenli alan sağlama konusunda bilgilendirilmeli Ebeveynler çocuklarının hastalık belirtileri ve ilaç komplikasyonları hakkında bilgilendirilmeli Ebeveynler semptomları tanıyabilmeli, ne zaman sağlık ekibine başvurması gerektiğini bilmeli Ameliyat sonrası aileye spiritüel bakım için olanaklar sağlanmalı Aileler gerektiğinde ebeveyn destek gruplarına yönlendirilmeli, kardeşler için akran destek grupları oluşturulmalı 71 Aileyi hastalık hakkında eğitme ve baş etmelerine yardım etme Çocuk ve Aileyi Ameliyata Hazırlama Çocuğa soru sorması için izin verilmeli, yeterli zaman ayrılmalı, oyun terapisi ile korku ve duygularını ifade etmeye cesaretlendirilmeli Çocuk ve aile iyileşmiş olan diğer çocuklarla tanıştırılır Soru sormaya ya da odadaki araçları keşfetmeye cesaretlendirilmeli Tolere edebileceği düzeyde bilgi verilmeli 72 Uygun araçların minyatür boylarının bir bebek üzerinde kullanılması sağlanmalı Ameliyat insizyonunun yeri, tipi ve boyutu hakkında konuşulmalı ve bir bebek üzerende gösterilmeli Endotrakeal (ET) tüp takılacak çocuklar, tüp hakkında bilgilendirilir Çocuğa isteklerini işaretle yada resimli işaret kartları ile nasıl anlatabileceği gösterili. Ameliyatın neden olabileceği ağrı, bulantı, kusma gibi sorunlar hakkında konuşulmalı Çocuğa ebeveynlerinin uyanır uyanmaz yanında olacağı söylenmeli ve ebeveynlerin mümkün olduğunca erken çocuklarının yanında olmaları sağlanmalı 73 Çocuk ve Aileyi Ameliyata Hazırlama Postopera tif Bakım Deneyimli hemşireler izlem yapar Kardiyak outputtaki azalma önlenmeli - Dolaşım desteklenmeli Vital bulgular stabil olana kadar sık izlem Hipovolemi ve hipotansiyon en önemli komplikasyon Kalp ritminin ve düzenindeki değişikliklerin izlemi Solunum sesi ve sayısının sık izlemi 74 Postopera tif Bakım Atelektaziyi önlemek için; -Derin solunum ve öksürme egzersizleri -Yatak başının yükseltilmesi -Erken mobilizasyon sağlanmalı İntertisyal sıvının akciğerlerde birikmesini önlemek için önerilen diüretikler verilir Hipoksi ve karbondioksit retansiyonu değerlendirilir Aspirasyon, dikkatli ve gerektikçe yapılır Aspirasyon 5 saniyeden uzun sürmemeli 75 Postopera tif Bakım Çocuğun aldığı çıkardığı sıvıların izlemi çok önemli, sıvı retansiyonunu izlemek amacıyla çocuk her gün tartılır Cerrahi sırasında göğüs tüpü yerleştirilebilir Drenaj miktarı ve rengi her saat kontrol edilir Pansuman yeri enfeksiyon ve drenaj belirti ve bulguları kontrol edilir Cerrahi operasyonlara bağlı ağrı, rahatta değişime neden olduğundan çocuğu rahatlatmak gerekir Çocuğun yaşına uygun ağrı değerlendirme skalaları ile ağrı değerlendirilmeli 76 Postopera tif Bakım Ameliyat sonrası çocukta aktivite intoleransı gelişebilir Bireyselleştirilmiş bakımda dinlenme süresi planlanmalı Aktiviteler yatağın kenarına oturma, ayaklarını sarkıtma sandalyede oturma ile ve başlatılır Her bir aktivite sırasında kalp hızı ve solunum değerlendirilir 77 Çocuk ve aileyi taburculuğa hazırlama • Ebeveynler taburculuk öncesi eğitilmeli • İdeal taburculuk planı hasta kabulü ile başlar ve taburculuğa kadar devam eder • Kontrol randevuları taburculuktan önce düzenlenmeli • Sürekli kullandığı ilaçlar veya pacemaker varsa, bununla ilgili bilgiler içeren bir kart taşımaları • Aileye çocukta gelişebilecek komplikasyonlar hakkında bilgi verilmeli ve doktora başvurması gereken durumlar açıklanmalı 77 Taburculuk sonrası doktora başvurulması gereken durumlar; • Oral veya rektal olarak 38 C’den yüksek ateş ve titreme, nefes darlığı • İnsizyon yerinde ağrı, açılma sarı/yeşil, kötü kokulu akıntı • Deri, dudak veya tırnaklarında renk değişiklikleri (gri, soluk veya mavi) • Kusma ve/veya ishal olması veya mide şikayetleri • Yemek yeme sıkıntısı yaşaması, yemek yerken yorulması ya da hiç yemek yemek istememesi • Dehidratasyon belirtileri olması: ağız kuruluğu, gözyaşı yokluğu, idrar miktarında azalma ya da hiç olmaması • İlaçlarla ilgili herhangi bir soru olması durumları 79 Kardiyak Cerrahiden Sonra Taburculuk Eğitimi Kullanılan ilaçlar Aktivite kısıtlaması Diyet ve beslenme Yara bakımı Bakteriyel endokardit profilaksisi Postoperatif komplikasyonların belirti ve bulguları Kontrol randevuları Toplumsal destek kaynakları 80 Hemşirelik Tanıları • Sağlığı Sürdürmede Etkisizlik • Solunum Örüntüsünde Bozulma • Kardiak Outputta Azalma • Doku Perfüzyonunda Bozulma • Sosyal İzolasyon • Baş Etmede Yetersizlik • Aile İçi Süreçlerde Bozulma • Büyüme ve Gelişmede Gecikme 81 82 Kuruluşl ar • Çocuk Kalp Vakfı https://www.ckv.org.tr/ • Türk Pediatrik Kardiyoloji ve Kalp Cerrahisi Derneği https://turkpedkar.org.tr/tr/ • Türk Kalp ve Damar Cerrahisi Derneği http://www.tkdcd.org/ • Türk Kardiyoloji Derneği https://tkd.org.tr/ • Çocuk Cerrahisi Hemşireleri Derneği http://www.cchd.org.tr/ • Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği https://www.tcahd.org/
- Assistant
Başlıklar Halinde Detaylı Açıklama: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Dersi
1. Kardiyovasküler Hastalıklarda Tanılama:
-
Öykü:
- Gebeliğin ilk trimesterinde geçirilen enfeksiyonlar (örn: kızamıkçık).
- Kullanılan ilaçlar, radyasyon ve alkol/sigara kullanımı.
- Anneye ait hastalıklar (diyabet, SLE).
- Çocuğun doğum kilosu, gestasyon yaşı, apgar skoru, konjenital anomaliler varlığı.
- Gelişme değerlendirilmesi, solunum yolu enfeksiyonu sıklığı, efor kapasitesi, beslenme alışkanlıkları.
- Göğüs ağrısı, aritmi, ödem gibi bulgular.
-
Fizik Muayene:
- İnspeksiyon, Palpasyon ve Perküsyon:
- Beslenme durumu, göğüs deformiteleri, siyanoz.
- Oskültasyon:
- Kalp sesleri incelenir; nabız farkları gözlemlenir.
- İnspeksiyon, Palpasyon ve Perküsyon:
-
Tanısal Testler:
- İnvaziv Olmayan: Eko, EKG, BT, MR.
- İnvaziv: Anjiyografi, kalp kateterizasyonu.
2. Dolaşım Sistemi Anatomi ve Fizyolojisi:
- Embriyo, gelişimin ilk haftalarında besin ihtiyaçlarını difüzyon ile karşılar.
-
- günde kardiyovasküler sistem gelişmeye başlar.
3. Fetal Dolaşım ve Özellikleri:
- Akciğerler devre dışıdır; gaz alışverişi plasentada gerçekleşir.
- Fetal dolaşım açıklıkları: Foramen ovale, duktus arteriosus.
4. Konjenital Kalp Hastalıkları:
- Doğum öncesi oluşan yapısal/fonksiyonel kalp bozuklukları.
- %90 genetik ve çevresel faktörlerin etkisiyle gelişir.
- Sınıflandırma:
- Soldan Sağa Şant:
- ASD, VSD, PDA gibi defektlerden kaynaklanır.
- Sağdan Sola Şant:
- Pulmoner kan akımı azaltan, siyanotik hastalıklar.
- Soldan Sağa Şant:
5. Edinsel Kalp Hastalıkları:
- Doğuştan olmayan, enfeksiyon veya KKH sonucu gelişen hastalıklar.
- Örnekler: Kardiyomiyopati, endokardit, miyokardit.
6. Kardiyovasküler Hastalığı Olan Çocukta Hemşirelik Yönetimi:
- Tanılama, tedavi ve bakım süreci ile ilgili aile eğitimi ve destek.
- Postoperatif bakım; vital bulguların takibi, solunum desteği.
- Ameliyat sonrası rehabilitasyon ve taburculuk eğitimi.
- Enfeksiyon kontrolü ve çocukların psikolojik destek süreçleri.
Her bölüm, ilgili konunun detayları ve tanı-tedavi yöntemlerini içermekte olup çocuk sağlığı üzerinde geniş bir perspektif sunmaktadır. Bu derste, kardiyovasküler sisteme ilişkin teorik bilgilerden pratik tanı ve tedavi protokollerine kadar kapsamlı bir müfredat işlenir.
-
- User
daha detaylı açıkla
- Assistant
Elbette, her bir başlık altında detayları daha kapsamlı bir şekilde açıklayabilirim:
1. Kardiyovasküler Hastalıklarda Tanılama
Öykü Alımı:
- Anne Geçmişi: Gebelikte geçirilen enfeksiyonlar (özellikle kızamıkçık), kullanılan ilaçlar, radyasyon maruziyeti, alkol ve sigara kullanımı, maternal hastalıklar (diyabet, SLE).
- Perinatal ve Postnatal Öykü: Doğum kilosu, gestasyon yaşı, apgar skoru, doğumsal anomaliler (Down sendromu gibi).
Fizik Muayene:
- İnspeksiyon: Çocuğun genel görünümü değerlendirilir; beslenme durumu, renk değişiklikleri (siyanoz, solukluk), solunum hızı dikkatlice izlenir.
- Palpasyon: Nabız değerlendirmesi yapılır, çomak parmak var mı kontrol edilir.
- Oskültasyon: Kalp sesleri dinlenir. Kalp seslerinin düzeni, üfürüm veya ritim bozuklukları olup olmadığı tespit edilir.
Tanısal Testler:
- İnvaziv Olmayan Yöntemler: Ekokardiyografi (EKO), Elektrokardiyografi (EKG), Bilgisayarlı Tomografi (BT), Manyetik Rezonans (MR).
- İnvaziv Yöntemler: Kalp kateterizasyonu ve anjiokardiyografi.
2. Dolaşım Sistemi Anatomi ve Fizyolojisi
- Dolaşım sisteminin gelişimi embriyolojik süreçte başlar ve embriyonun hızlı büyümesi, kardiyovasküler sistemin oluşmasını tetikler. Bu süreç embriyo henüz endometrial dokudan besin alıyorken başlar.
- Ana yapılar: Kalp, arterler, venler ve mikrovasküler yapıların oluşumu.
3. Fetal Dolaşım ve Özellikleri
- Fetal Dolaşım Özellikleri: Gaz alışverişi akciğerler yerine plasenta üzerinden sağlanır. Pulmoner arter basıncı sistemik basınca eşittir, yüksek pulmoner vasküler direnç mevcuttur.
- Dolaşımı Sağlayan Anatomik Yapılar: Foramen ovale (sağ atriyumdan sol atriyuma geçişi sağlar), duktus arteriozus (pulmoner arter ile aorta arasındaki geçiş), duktus venozus (umblikal ven ile inferior vena kava arasındaki geçiş).
4. Konjenital Kalp Hastalıkları (KKH)
Nedenleri:
- Genetik ve çevresel faktörlerin kombinasyonu (%90).
- Prematürelik, düşük doğum tartısı, maternal diyabet gibi risk faktörleri.
Sınıflandırma:
-
Pulmoner Kan Akımını Arttıran Defektler (Soldan Sağa Şant): ASD, VSD, PDA gibi yapıların neden olduğu defektler.
- ASD: Atriyal septal defektin neden olabileceği durumlar ve tedavi seçenekleri.
- VSD: Sağ ve sol ventrikül arasındaki septal defektler.
- PDA: Doğum sonrası kapanması gereken duktus arteriozusun açık kalması.
-
Pulmoner Kan Akımını Azaltan Defektler (Sağdan Sola Şant):
- Fallot Tetralojisi: En yaygın siyanotik KKH. Dört ana defekt içerir: Ventiküler septal defekt (VSD), pulmoner stenoz, sağ ventriküler hipertrofi, ata biner pozisyonda aorta.
- Triküspit Atrezisi: Sağ atriyum ve sağ ventrikül arasında triküspit kapak yokluğu veya kapanıklığı.
5. Edinsel Kalp Hastalıkları
- Akut Romatizmal Ateş (ARA): Geçirilmiş streptokok enfeksiyonunun neden olduğu komplikasyonlar.
- Kardiomyopati, Endokardit, Miyokardit: Çeşitli enfeksiyonlar ve otoimmün süreçler sonrası gelişebilen durumlar.
6. Kardiyovasküler Hastalığı Olan Çocukta Hemşirelik Yönetimi
Bakım ve Tedavi Yönetimi:
- Tedavi ve bakım sürecinde aile eğitimi önemlidir. Aileye hastalık ve bakım süreci hakkında açık ve anlaşılır bilgiler verilmelidir.
- Ameliyat Sonrası Bakım: Solunum düzenliğine dikkat edilmesi, vital bulguların takibi, enfeksiyon kontrolü, yara bakımı önemli.
Eğitim ve Destek:
- Beslenme ve günlük aktivitelerin planlanması.
- Ebeveynler için hastalık belirtileri ve ilaç komplikasyonları hakkında bilgilendirme.
- Çocukların düzenli kontrol ve bakımının sağlanması için kardiyoloji takibinin planlanması.
- Ameliyat sonrası psikolojik destek ve rehberlik sağlanması.
Bu detaylar sayesinde konunun her yönüyle anlaşılması ve kavranması hedeflenmektedir. Hemşirelik yönetimi ve eğitimi, çocuğun yaşam kalitesini artırmayı ve tedavi sürecini desteklemeyi amaçlar.
- User
konjenital kapak hastalıkları kısmını açıkla
- Assistant
Konjenital kapak hastalıkları, kalp kapakçıklarının doğumda mevcut olan yapısal veya fonksiyonel bozukluklarıdır. Bu tür hastalıklar, kalp kapaklarının normal işlevlerini yerine getirememesine ve kan akışının etkilenmesine yol açabilir. Aşağıda, konjenital kapak hastalıklarının türlerini ve genel özelliklerini açıklıyorum:
1. Konjenital Aort Kapak Stenozu:
- Tanım: Aort kapağında daralma olmasıdır ve sol ventrikülden aortaya kan akışını kısıtlar.
- Semptomlar: Zorla nefes alma, göğüs ağrısı, bayılma, yorgunluk. Ciddi durumlarda sol ventrikül hipertrofisine neden olabilir.
- Tanı: Ekokardiyografi ile kapak yapısının ve kan akımının değerlendirilmesi.
- Tedavi: Hafif vakalar takip edilirken; ciddi stenoz vakalarında balon valvuloplasti veya cerrahi müdahale gerekebilir.
2. Pulmoner Kapak Stenozu:
- Tanım: Pulmoner kapak daralmasıdır ve sağ ventrikülden pulmoner arterlere kan akışını zorlaştırır.
- Semptomlar: Çabuk yorulma, nefes darlığı, ekstremite soğukluğu. Ciddi vakalarda sağ ventrikül hipertrofisine yol açabilir.
- Tanı: Fizik muayenede üfürüm duyulması, EKG ve ekokardiyografi ile tanı konur.
- Tedavi: Hafif vakalar izlenirken, ciddi vakalarda balon valvuloplasti veya cerrahi tedavi uygulanabilir.
3. Mitral Kapak Anomalileri:
-
Mitral Kapak Stenozu: Mitral kapaktan sol atriyumdan sol ventriküle kan akışını zorlaştıran daralma.
- Semptomlar: Sol ventrikül dolumunda azalma, pulmoner konjesyon belirtileri.
- Tedavi: Mitral valvuloplasti veya kapağın cerrahi olarak değiştirilmesi.
-
Mitral Kapak Yetersizliği: Mitral kapağın kapanmaması nedeniyle kanın sol atriyuma geri kaçışıdır.
- Semptomlar: Efor dispnesi, çarpıntı, kalpte üfürüm.
- Tedavi: İlaçla tedavi ve gerekirse cerrahi müdahale.
4. Triküspit Kapak Anomalileri:
- Triküspit Kapak Yetersizliği: Sağ atriyumdan sağ ventriküle kan girerken yetersiz kapanma.
- Triküspit Kapak Stenozu: Sağ atriyum ile sağ ventrikül arasında kan akışının kısıtlanması.
- Tedavi: Genelde cerrahi müdahale gerektirir; kapağın onarımı veya değiştirilmesi.
Genel Tanı ve Tedavi Yaklaşımı:
- Tanılama: Genellikle fizik muayene sırasında üfürüm, EKG, ekokardiyografi ve ileri görüntüleme yöntemleri ile konulur.
- Takip ve Tedavi: Hafif vakalarda düzenli takip yapılırken, semptomatik veya ciddi vakalarda cerrahi girişimler, ilaç tedavileri (örneğin, diüretikler, ACE inhibitörleri) uygulanabilir.
Konjenital kapak hastalıklarının yönetiminde erken tanı ve tedavi önemlidir. Hemşireler, bu çocukların düzenli izlemini yaparak, aileleri bilgilendirerek ve çocuğun sağlık bakım ihtiyaçlarını karşılayarak tedavi sürecinde kritik bir rol oynarlar.
- User
daha detaylı açıkla
- Assistant
Konjenital kapak hastalıkları, kalbin kapakçıklarının doğuştan gelen yapısal veya fonksiyonel bozukluklarıdır. Bu durumlar, kalp odacıkları arasındaki veya kalp ile ana arterler arasındaki kan akışını etkileyebilir. İşte konjenital kapak hastalıklarının detaylı açıklamaları:
1. Konjenital Aort Kapak Stenozu:
-
Oluşum Mekanizmaları:
- Küçük Kapak Açıklığı: Kapak yaprakçıkları arasında doğumsal olarak küçük bir açıklık bulunur, bu da sol ventrikülden aortaya kan akışını kısıtlar.
- Kapak Yapısının Anormal Gelişimi: Kapak yapılarının biküspit (iki yaprakçıklı) oluşu yaygındır, bu durum normalde üç yapraklı olması gereken aort kapağının işlevselliğini zayıflatır.
-
Klinik Bulgular:
- Hafif stenozlarda başlangıçta semptom görülmez.
- İlerleyen vakalarda egzersiz sırasında nefes darlığı, göğüs ağrısı, yorgunluk, baş dönmesi ve bayılma görülebilir.
- Ciddi vakalarda kalp yetersizliği gelişebilir.
-
Tanı Yöntemleri:
- Fizik Muayene: Sistolik üfürüm duyulabilir.
- Ekokardiyografi: Kapak yapısının detayı ile stenozun derecesi hakkında bilgi verir.
- EKG: Sol ventrikül hipertrofisini gösterebilir.
-
Tedavi Seçenekleri:
- Hafif vakalarda düzenli takip yapılır.
- Ciddi stenozlar için balon valvuloplasti ya da cerrahi kapak değişimi gerekebilir.
2. Pulmoner Kapak Stenozu:
-
Oluşum Mekanizmaları:
- Pulmoner Kapak Gelişimi: Pulmoner arter çıkışında meydana gelen daralmalar kan akışını kısıtlar.
- Yaprakçıklar Arasında Füzyon: Kapak yaprakçıkları arsında füzyon veya sertleşme.
-
Klinik Bulgular:
- Çabuk yorulma, nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
- Hafif vakalarda belirti görülmeyebilir.
- Ciddi vakalarda sağ ventrikül hipertrofisi ve yetersizliği gelişebilir.
-
Tanı Yöntemleri:
- Fizik Muayene: Özellikle sistolik üfürüm ve sağ ventrikülde basınç artışı bulguları.
- EKG ve Ekokardiyografi: Sağ ventrikül hipertrofisini ve stenoz derecesini gösterir.
-
Tedavi Seçenekleri:
- Balon valvuloplasti sıklıkla ilk tercih edilen tedavidir.
- Gerekirse cerrahi müdahale ile kapak onarımı veya değişimi yapılabilir.
3. Mitral Kapak Anomalileri:
-
Mitral Kapak Stenozu:
- Tanım: Mitral kapağın daralması, sol atriumdan sol ventriküle kan geçişini zorlaştırır.
- Bulgular: Efor dispnesi, atriyal fibrilasyon, pulmoner hipertansiyon.
- Tanı: Ekokardiyografi ile mitral valvular alan ölçümü.
- Tedavi: Balon valvuloplasti veya cerrahi kapak replasmanı.
-
Mitral Kapak Yetersizliği:
- Tanım: Mitral kapağın tam kapanmaması, kanın sol atriyuma geri kaçmasına neden olur.
- Bulgular: Çarpıntı, dispne, kalp yetersizliği belirtileri.
- Tanı: Fizik muayene ve ekokardiyografi.
- Tedavi: İlaç tedavileri (diüretikler, ACE inhibitörleri) ve cerrahi düzeltme.
4. Triküspit Kapak Anomalileri:
-
Triküspit Kapak Yetersizliği:
- Tanım: Sağ atriumdan sağ ventriküle kanın geri kaçışı.
- Bulgular: Karın şişliği, hepatomegali, sağ kalp yetersizliği belirtileri.
- Tanı: Ekokardiyografi ile triküspit kapak yapısının değerlendirilmesi.
- Tedavi: Diüretikler ve cerrahi onarım.
-
Triküspit Kapak Stenozu:
- Tanım: Sağ atrium ile sağ ventrikül arasındaki kan akışının daralması.
- Bulgular: Yorgunluk, karın şişmesi, boyunda venöz dolgunluk.
- Tedavi: Cerrahi veya balon valvuloplasti gerekebilir.
Genel Tedavi ve Yönetim Yaklaşımı
Konjenital kapak hastalıklarının yönetiminde erken tanı ve müdahale çok önemlidir. Hafif vakalar düzenli ebeveyn eğitimi ve çocuk takibi ile yönetilirken, ciddi vakalarda genellikle multidisipliner bir yaklaşım (kardiyologlar, kalp cerrahları ve pediatrik uzmanlar) gereklidir. Ayrıca, kalp rahatsızlıklarına bağlı komplikasyonların gelişimini önlemek için enfeksiyon kontrolü, beslenme danışmanlığı ve büyüme gelişme izlemeleri önem taşır. Hemşireler bu süreçte aileye rehberlik eder, eğitir ve çocukların günlük bakımında önemli bir destek sağlar.
-