در حوزه نظریه بازی مدل بازی زنجیره به زنجیره رو کامل به زبان ریاضی قابل فهم و روان توضیح…
- User
در حوزه نظریه بازی مدل بازی زنجیره به زنجیره رو کامل به زبان ریاضی قابل فهم و روان توضیح بده
- Assistant
بازی زنجیره به زنجیره (Chain-Store Game) یکی از مدلهای کلاسیک در نظریه بازیها است که برای تحلیل رقابت بین یک فروشگاه زنجیرهای (بازیگر "فروشنده") و چندین فروشگاه محلی (بازیگران "ورودیها") به کار میرود. این بازی معمولاً به منظور بررسی استراتژیهای تسلط شرکت بزرگ در مقابل ورود رقبای جدید به بازار مورد استفاده قرار میگیرد.
در ادامه، مدل این بازی را به طور کامل و با زبان ریاضی قابل فهم توضیح میدهیم.
فرضیات مدل
-
بازیگران:
- فروشنده زنجیرهای (Incumbent): شرکتی که در بازار حاضر است و دارای منابع و تواناییهای ویژهای است.
- ورودیها (Entrants): شرکتهای جدید که قصد ورود به بازار را دارند. فرض میکنیم تعداد N ورودی وجود دارد که به صورت افقی وارد بازار میشوند.
-
زمانبندی بازی: بازی به صورت دورهای و زنجیرهای (توالیدار) برگزار میشود. فروشنده زنجیرهای در هر دوره تصمیم میگیرد که آیا به رقابت با ورودیها بپردازد یا خیر.
-
استراتژیها:
-
فروشنده زنجیرهای: در هر دوره میتواند یکی از دو استراتژی را انتخاب کند:
- حمله (Fight): تلاشی برای دفع ورود ورودی با استفاده از اقدامات مانند کاهش قیمت، تبلیغات گسترده و غیره.
- انعطاف (Accommodate): اجتناب از رقابت شدید و اجازه ورود ورودی به بازار.
-
ورودیها: تصمیم میگیرند که وارد بازار شوند یا نه، بسته به استراتژی فروشنده زنجیرهای.
-
-
دستمزدها (Payoffs):
- متقابل بودن دستمزدا: به طور معمول، اگر فروشنده زنجیرهای اقدام به حمله کند و ورودی وارد شود، هر دو طرف هزینههایی متحمل میشوند.
- اگر فروشنده زنجیرهای انعطاف نشان دهد و ورودی وارد شود، هر کدام سهمی از بازار را به دست میآورند که ممکن است سودآورتر باشد.
نمایش ریاضی مدل
برای سادهسازی، فرض میکنیم که بازی در یک بازار دو بازاری و استراتژیهای ساده صورت میگیرد.
-
تعریف بازیکنان:
- ( I ): فروشنده زنجیرهای
- ( E ): ورودیها (در اینجا تنها یک ورودی برای سادگی)
-
تعریف استراتژیها:
- برای I:
- ( S_I = { \text{Fight}, \text{Accommodate} } )
- برای E:
- ( S_E = { \text{Enter}, \text{Not Enter} } )
- برای I:
-
تعریف دستمزدا: فرض کنیم که:
-
اگر ( I ) \textbf{Fight} و ( E ) \textbf{Enter} کنند:
- ( u_I(\text{Fight}, \text{Enter}) = \pi_I - C )
- ( u_E(\text{Fight}, \text{Enter}) = \pi_E - C )
- که در آن ( C ) هزینه حمله است.
-
اگر ( I ) \textbf{Accommodate} و ( E ) \textbf{Enter} کنند:
- ( u_I(\text{Accommodate}, \text{Enter}) = \frac{\pi_I}{2} )
- ( u_E(\text{Accommodate}, \text{Enter}) = \frac{\pi_E}{2} )
-
اگر ( E ) \textbf{Not Enter} کنند:
- ( u_I = \pi_I )
- ( u_E = 0 )
که در آن ( \pi_I ) سود فروشنده زنجیرهای در صورت عدم ورود رقیب و ( \pi_E ) سود ورودی در صورت ورود بدون مواجهه با مقاومتی است.
-
-
تحلیل تعادل نش:
برای یافتن تعادل نش، نیاز است تا بهترین پاسخها بازیکنان را نسبت به یکدیگر تعیین کنیم.
-
**اگر ( E ) انتظار دارد که ( I ) ) \textbf{Fight} ) کند:
- سود ( E ) در صورت ورود: ( \pi_E - C )
- سود ( E ) در صورت عدم ورود: ( 0 )
- ورودی رخ میدهد اگر ( \pi_E - C > 0 )، یعنی ( \pi_E > C )
-
**اگر ( E ) انتظار دارد که ( I ) \textbf{Accommodate} ) کند:
- سود ( E ) در صورت ورود: ( \frac{\pi_E}{2} )
- سود ( E ) در صورت عدم ورود: ( 0 )
- ورودی رخ میدهد اگر ( \frac{\pi_E}{2} > 0 )، که همیشه برقرار است.
حال برای ( I ):
-
اگر ( E ) ورود را انتخاب کند:
- اگر ( I ) \textbf{Fight} کند: سود ( I = \pi_I - C )
- اگر ( I ) \textbf{Accommodate} کند: سود ( I = \frac{\pi_I}{2} )
( I ) \textbf{Fight} میکند اگر ( \pi_I - C > \frac{\pi_I}{2} ) که معادل است با ( \pi_I - \frac{\pi_I}{2} > C \، \Rightarrow \frac{\pi_I}{2} > C )
-
اگر ( E ) انتظار دارد که ( I ) ) \textbf{Fight} ) کند:
- ( I ) میتواند فقط \textbf{Fight} کند تا سود بیشتری کسب کند.
بنابراین، اگر ( \frac{\pi_I}{2} > C )، ( I ) تصمیم به \textbf{Fight} میگیرد و ( E ) ورود را انتخاب میکند، که به طور مداوم تکرار میشود.
اما در حالت تعادل نش:
فرض کنیم بازی تکراری است و ( I ) و ( E ) در هر دوره تصمیم میگیرند.
یک استراتژی پایدار برای ( I ) میتواند الگوی \textbf{Threat} یا تهدید باشد که در صورت ورود ( E )، ( I ) حداکثر تلاش خود را برای دفاع از بازار میکند تا از ورود رقبای جدید جلوگیری کند.
نتیجهگیری
مدل بازی زنجیره به زنجیره به ما اجازه میدهد تا تعاملات استراتژیک بین یک فروشنده بزرگ و ورودیهای جدید را تحلیل کنیم. با استفاده از مبانی نظریه بازیها و تحلیل تعادل نش، میتوان پیشبینی کرد که چگونه شرکتهای بزرگ ممکن است اقدامات دفاعی انجام دهند تا از ورود رقبا جلوگیری کنند و یا اینکه چگونه رقبا ممکن است به ورود به بازار پاسخ دهند.
این مدل در واقع کاربردهای گستردهای در تحلیل رقابتهای بازار، استراتژیهای تجارت و تصمیمگیریهای اقتصادی دارد و به پژوهشگران و مدیران کسبوکار کمک میکند تا تصمیمات بهینه را در مواجهه با رقبا اتخاذ کنند.
-