Skip to content
TheChatArchiveThe Chat Archive
o1-preview-2024-09-12· OpenAIAi2 WildChat-4.8M (AI2)

متن ارسالی را جز به جز خلاصه نویسی کن به صورت اپن مایند .333300 ... o oo ooo oooo ooo b…

  1. User

    متن ارسالی را جز به جز خلاصه نویسی کن به صورت اپن مایند .333300 ... o oo ooo oooo ooo b b b b b b &&& فصل نخست مفهوم کلی حقوق بین الملل شناخت مفهوم کلی حقوق بین الملل عمومی به عنوان یکی از شاخه های حقوق عمومی که امروزه معمولاً به طور اختصار حقوق بین الملل» نامیده میشود مستلزم مطالعه چهار موضوع اساسی است تعریف حقوق بین الملل/ وجه تسمیه حقوق بین الملل/ ماهیت و ضرورت وجودی حقوق بین الملل و بالاخره، عوامل مؤثر در توسعه و تحول حقوق بین الملل اما پیش از آنها موضوع کاربرد روزمره حقوق بین الملل تبیین میگردد تا ذهن زمینه آماده تری برای ورود به مباحث آتی داشته باشد. بخش نخست : کاربرد روزمره حقوق بین الملل امروزه حقوق بین الملل در واقع منحصراً حقوق بین الدول نیست بلکه به نوعی حقوق جهانی است که ضوابط و قواعد آن بر تمامی اشکال مناسبات فرامرزی و حتی در مواردی بر مناسبات داخلي كلیه موجودیتها از جمیع کشورها سازمانهای بین المللی کشوری و غیر دولتی، بازیگران غیردولتی اشخاص خصوصی حقیقی و حقوقی حاکم است حتی در مواردی حمایت از حیوانات و گیاهان نیز تحت شمول حقوق بین الملل قرار میگیرند آنچه در دنیای معاصر حقوق بین الملل را بسیار شاخص و متمایز کرده نه ابعاد کلاسیک مناسبات تابعان قدیمی آن یعنی کشورها و سازمانهای بین المللی است بلکه حضور، جایگاه و نقش اشخاص خصوصی در صحنه بین المللی است که عمدتاً آن چنان بدیهی و آشکار به نظر می رسد که کوچکترین تردیدی در این رابطه به ذهن نمیرسم این حضور قطعاً مرهون جلوه های زیر است: (١ وجود و استفاده مستمر و روزمره اشخاص از وسایل ارتباط جمعی فرامرزی از جمله تلفن Scarred with Camcanner حقوق بین الملل عمومی موبایل اینترنت ،روزنامه ،مجله تلکس ،رادیو تلویزیون و امثال آنها و در این رابطه نقش سازمان هایی همچون اتحادیه بین المللی ارتباطات راه دور کمیته دفاع از روزنامه نگاران گزارشگران بدون مرز دیده بان حقوق بشر و مانند آنها و مقررات حقوقی مصوب آنها (۲) سفرهای رو به فزونی اشخاص به خارج از کشور به دلایل متعدد با استفاده از وسایل حمل و نقل هوایی، زمینی، دریایی و ریلی و حکومت مقررات حقوقی مصوب سازمان هایی همچون سازمان بین المللی هوانوردی کشوری (ایکائو) اتحادیه بین المللی حمل و نقل هوایی یاتا) سازمان بین المللی دریایی (آیمو) اتحادیه بین المللی راه آهنهای جهان (یوای سی)، اتحادیه بین المللی حمل و نقل جاده ای (ایرو) و امثال آنها (۳) سفرهای رو به فزونی اشخاص به کشورهای خارجی به دلایل متعدد با اخذ اجازه ورود روادید) یا بدون آن (۴) معاملات و ارتباطات قراردادی بازرگانی و غیره اتباع کشورها با یکدیگر و احیاناً با کشورهای خارجی در چارچوب موافقت نامه ها یا به طور کلی توافقهای حقوقی بین المللی (۵) فیصله مسالمت آمیز اختلافات اشخاص در سطح بین المللی با استفاده از روشهای مسالمت آمیزی همچون داوریهای بین المللی ( صادرات و واردات کالاها و خدمات در چارچوب توافقهای حقوقی بین المللی ( همکاریهای گسترده دانشگاهی میان دانشگاههای مختلف جهان در چارچوب توافق های بین المللی و احیاناً ضوابط مصوب سازمان یونسکو وصول و ایصال مکاتبات و مرسولات پستی به خارج یا از خارج از کشور بر اساس ضوابط اتحادیه جهانی پست؛ (۹) مهاجرت و پناهندگی اشخاص به کشورها یا در کشورهای خارجی در چارچوب مقررات سازمانهایی همچون کمیساریای عالی پناهندگان و سازمان بین المللی مهاجرت؛ (۱۰) مسائل مرتبط با توریسم و گردشگری خارجی بر اساس مقررات سازمان بین المللی گردشگری؛ (۱۱) مسائل مربوط به آلودگی زیست محیطی که منشأ فرامرزی دارند؛ (۱۲) ابعاد بین المللی و جهانی رعایت حقوق بشر؛ (۱۳) آثار زیان بار تحمیل انواع مجازاتهای بین المللی بر اشخاص از جمله تحریم های اقتصادی 1- International Ciuil Aviation Organization (ICAO). 2- International Air Transport Association (IATA). 3- International Maritime Organization (IMO). 4- International Union Railways (UIC). 5- International Road Transport Union (IRU). ،بازرگانی مسافرتی پولی و مالی Scanned with Candeaner فصل نخست - مفهوم کلی حقوق بین الملل ٣٦ (۱۴) آنچه به نظر بیشتر جلوه میکند ظهور پدیده ای به نام جامعه مدنی جهانی است که مرهون تلاشهایی است که جامعه مدنی در راستای جهانی شدن برداشته است و مسؤول اصلی آن تلاش ها، بازیگران یا سازمانهای غیر دولتی هستند که برای آنها دیوارهای مرزی قراردادی میان کشورها دیگر معنا و مفهوم کلاسیک را ندارد بنابراین امروزه حقوق بین الملل با زندگی روزمره همه اشخاص عمومی و خصوصی، اعم از حقیقی یا حقوقی آمیخته شده و راه گریزی از اجرای آنها وجود ندارد این گزیر ناپذیری زمینه را برای ورود به مباحث آتی کتاب آسان میکند. بخش دوم : تعریف حقوق بین الملل برای ارائه تعریف جامعی از حقوق بین الملل، ابتدا لازم است درک کلی و صحیحی از مفاهیم زیر به دست آید؛ جامعه بین المللی و حقوق بین الملل نهادهای بین المللی و حقوق بین الملل سازمان های بین المللی و حقوق بین الملل تابعان یا اشخاص حقوق بین الملل روابط بین الملل و حقوق بین الملل/ سیاست و حقوق بین الملل حقوق بین الملل خصوصی و حقوق بین الملل عمومی و بالاخره، قلمرو حقوق بین الملل در پایان این بخش با توجه به نظریات دانشمندان حقوق بین الملل و رویه قضایی بین الملل مذکور از سوی دیگر تعریف کاملی از حقوق بین الملل ارائه خواهد شد. بند نخست : جامعه بین المللی و حقوق بین الملل حقوق حامعه بین المللی چیست ؟ حقوق بین الملل حقوق جامعه بین المللی است یعنی مجموعه قواعد و مقرراتی که بر جامعه بین المللی حاکم است و در آن جامعه قابلیت اجرایی دارد به عبارت دیگر، جامعه بین المللی تحت پوشش و سیطره یک سلسله قواعد حقوقی به نام حقوق بین الملل است و متعهد و ملتزم به رعایت و اجرای کامل آنهاست. جامعه بین المللی اجتماعی است که در اساس از همکاری و همبستگی مبتنی بر منافع مشترک و نیازهای متقابل اعضای آن جامعه به وجود آمده و مقررات حقوق بین الملل به آن نظم خاصی بخشیده و بر آن حاکم شده است در مجموع در می یابیم که میان حقوق بین الملل و جامعه بین المللی یک ارتباط جامعه شناختی سیاسی وجود دارد که متأسفانه جنبه سیاسی آن غالب است اما در هر حال نماد حقوقی نیز یافت تا بدانجا که امروزه میتوان حقوق بین الملل را حقوق جامعه بین المللی تلقی نمود. 1- International Community. حقوق بین الملل عمومی متأسفانه امروزه در جامعه بین المللی حقوق کما بیش بازیچه سیاست است و سیاست حاکم بر حقوق مسلماً آنگاه که در جامعه ای سیاست خط مشی های حقوقی را تعیین کند، حقوق و سیاست در هم می آمیزد و آن جامعه را به سوی تباهی و استبداد رهنمون می سازد، اما به رغم این وضعیت نباید چندان نومیدانه به جامعه بین المللی نگریست زیرا هنگامی که کارنامه حقوقی این جامعه به ویژه در سال های اخیر مورد مطالعه قرار میگیرد به خوبی روشن میشود که نکات مثبت در آن فراوان است و روز به روز نیز افزون تر میگردد. بند دوم نهادهای بین المللی و حقوق بین الملل مقصود از نهادهای بین المللی مجموعه قواعد و ارکان حاکم بر مناسبات میان اعضای جامعه بین المللی است دستۀ مهمی از نهادهای بین المللی برخاسته از مقررات حقوق بین الملل هستند که به آنها «تهادهای حقوقی بین المللی میگویند این گونه نهادها مشتمل بر تشکلهای جمعی و قواعد تأسیسی هستند که طبق حقوق بین الملل ایجاد شده اند. از جمله می توان از کشورها، سازمانهای بین المللی (کشوری) معاهدات بین المللی داوری بین المللی دیوان بین المللی دادگستری نام برد. بند سوم سازمانهای بین المللی و حقوق بین الملل امروزه بخش قابل توجهی از مقررات حقوق بین الملل را حقوق سازمانهای بین المللی (بين الدول) تشکیل میدهد حقوق سازمانهای بین المللی از یک سو شامل قواعد حاکم بر سازمانهای بین المللی است مانند اساسنامه سازمانهای بین المللی (یا) عهدنامه وین در زمینه حقوق معاهدات میان کشورها و سازمانهای بین المللی و سازمانهای بین المللی با یکدیگر مورخ ۱۹۸۶ و // از سوی دیگر مجموعه تصمیماتی است که سازمانهای بین المللی طبق اساسنامه خود اتخاذ مینمایند مانند قطعنامه های سازمانهای بین المللی) بند چهارم تابعان حقوق بین الملل کلمه تابعان حقوق بین الملل موجب ابهامهایی در ادبیات حقوق بین الملل شده است زیرا واژه «تابع» ترجمه کلمه انگلیسی subject یا فرانسوی sujet است این واژه به دو معنای فاعل یا وضع کننده و هم مفعول یا مخاطب به کار میرود در نتیجه از دید حقوقی واژه «تابع حقوق» یعنی شخصی که هم واضع قواعد حقوقی و هم مخاطب آن قواعد است امروزه این اشخاص در حقوق بین الملل در درجه اول کشورها و در درجه دوم سازمانهای بین المللی کشوری هستند. (1) تابعان ا اوبر، ژان فرانسوا ملاحظات یکی از متخصصان حقوق اساسی درباره تحول منابع حقوق بین الملل»، ترجمه دکتر سید علی هنجنی، مجله تحقیقات حقوقی شماره ۸ پاییز و زمستان ۶۹ تهران دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، ص ۲۵۶ Scarred with Carscanner Scarred with CamScanner فصل نخست - مفهوم کلی حقوق بین الملل ۵۵ اما اشخاص حقیقی شرکتهای خصوصی خارجی (به ویژه شرکتهای فراملی یا چند ملیتی). سازمانهای بین المللی غیر دولتی و نهضتهای آزادیبخش ملی تحت شرایطی صرفاً مخاطب قواعد حقوق بین الملل هستند؛ یعنی قواعد حقوق در مواردی در خصوص آنها وضع شده و آنها را موضوع حق و تکلیف قرار داده است شاید به دلیل ابهامات مذکور است که امروزه به جای اصطلاح تابعان حقوق بین الملل» بیشتر از اصطلاح اعضای جامعه بین المللی یا اشخاص حقوقی بین المللی استفاده میشود. بند پنجم : روابط بینالملل و حقوق بین الملل روابط بین الملل مقدم بر حقوق بین الملل است و تا زمانی که روابط بین الملل برقرار نباشد حقوق بین الملل به وجود نمی آید به عبارت دیگر، روابط بین الملل زمینه ساز اصلی و اساسی حقوق بین الملل است از این روست که حقوق بین الملل را ناشی از روابط بین الملل می دانند، اما هنگامی چه زمانی روابط بین الملل انسجام و انتظام مییابد که معیارهای حقوقی در آن حاکم و ناظر گردد و آن ملاکهای حقوقی چیزی جز حقوق بین الملل نیست البته معیارهای سیاسی و اخلاقی نیز در انسجام روابط بین الملل مؤثرند. یا کدام حقوق دانان سه محترق بین الان کا جنوبی از علم رواله من العمال می داند؟ امین الله بند(ششم): سیاست و حقوق بین الملل دارم سیاسی به نام روابط این الان حقوق برخی از حقوق دانان به ویژه حقوق دانان انگلوساکسون (حقوق بین الملل را جزیی از علم روابط بین الملل که خود شاخه ای از علوم سیاسی است قلمداد میکنند در نتیجه، موجودیت حقوق بین الملل را مشروط به آن میدانند که در خدمت سیاست به عنوان عامل متمایز و نه انحصاری روابط بین الملل باشد به عینه گوار زنانه که // به عقیده شوارزنبرگر حقوقدان آلمانی (انگلیسی) وظیفه اصلی حقوق بین الملل (کمک به حفظ و نگهداری برتری زور و سلسله مراتبی است که بر پایه قدرت استقرار یافته است. زماینه اولی حقوق بی اساس محت؟ // مک دوگال حقوقدان آمریکایی با انتقاد از برخی از متخصصان حقوق بین الملل میگوید. آنان اصرار بر این دارند تا به گونه ای افراطی برقواعد فنی (حقوقی) تکیه کنند و سیاست را به عنوان عنصر الهام بخش تصمیمات بین المللی از آن قواعد جدا سازند وی بدون آن که اصول عقاید خود برای توضیح بیشتر نک؛ فصل ششم 2- Quoc Dinh, N., Droit international Public, L.G.D.J., 8e éd., 2009, pp. 92-93. 3- Schwarzenberger. 4- McDougal. 5. Quoc Dinh, N., op, cit, p. 93. Scanned with CamScanner فولیس ۱۸۴۳ رایت کہ کسی سے حقوق بین السلال - از صمت حقوق بین الملل عمومی کیوں عمان سالت اجرایی سے باغ مین البال را از قید سیاست آزاد کند، معتقد است که هدف نهایی حقوق بین الملل صیانت از آزادی و حیثیت بشری است بالاخره و رایت محقق ،آمریکایی حقوق بین الملل را از جهت (عملی) و اجرایی (نه از نظر علمی و نظری همواره تابع سیاست بین الملل میداند املا سیاست بین الملل در رابطه مستقیم با خط مشیهای حکومتی است که این خود معلول رژیمهای سیاسی سیاستهای حزبی و سیاست رهبران کشورهاست خط مشی های حکومتی حالت ثابت و دایمی ندارد و همواره در حال تغییر است و در نتیجه سیاست بین الملل نیز تغییر پذیر است. در صورتی که صرف تنوع و تغییر رژیمهای سیاسی و سیاستهای ،حکومتی قادر به دگرگون ساختن حقوق بین الملل نخواهد بود اصل دوام کشورها مؤید اصل دوام تعهدات بین المللی کشورهاست البته این بدان معنای نیست که سیاست بین الملل هیچ تأثیری در تغییر قواعد حقوق بین الملل نداشته باشد از سوی دیگر، واضح است که اراده کشورها پدید آورنده حقوق بین الملل است و گردانندگان کشورها، حکومت ها یا کشورها هستند بنابراین حقوق بین الملل تا حدود زیادی متأثر از سیاست حکومت ها و یا به عبارت بهتر سیاست بین الملل است متأسفانه در مواردی همین سیاست بین الملل مانع عظیمی در راه پیشرفت و عدم اجرای مقررات بین المللی است اما این امر میتواند عامل پیشرفت و اجرای حقوق بین الملل نیز باشد. بند هفتم : حقوق بینالملل خصوصی و حقوق بین الملل عمومی شرع من اس اصطلاح حقوق بین الملل خصوصی را برای نخستین بار فولیکس در سال (۱۸۳۳) با نگارش کتابی به نام «شرح حقوق بین الملل خصوصی در قلمرو ادبیات حقوقی وارد کرد از این زمان بود که موضوع تفکیک میان حقوق بین الملل عمومی و حقوق بین الملل خصوصی که جنبه کلاسیک خصوصی داشت به منصه ظهور رسید اما مسلماً نمیتوان وجوه اشتراک و افتراق آنها را نادیده انگاشت و آثار متقابل آنها را از نظر دور داشت. گفتار نخست وجوه اشتراک یا تشابه اهم وجوه اشتراک یا تشابه میان حقوق بین الملل خصوصی و حقوق بین الملل عمومی عبارتند از : ۱ اشتراک در بین المللی بودن حقوق بین الملل خصوصی و حقوق بین الملل عمومی هر دو منصف به وصف بهزادی، حمید، اصول روابط بین الملل و سیاست خارجی، تهران، دهخدا، ۱۳۵۲، ص ۲۶ 1- Ibid. 3- Foelix. 4- Traité de Droit International, 5- Quoc Dinh, N., opcit, p. 45. Scarred with Cancaneer فصل نخست - مفهوم کلی حقوق بین الملل ٧٥ بین المللی» هستند. اما بین المللی بودن حقوق بین الملل خصوصی سرفاً از این جهت است که قواعد این رشته حقوقی روابط افراد را در زندگی بین المللی تنظیم مینماید در نتیجه وصف بین المللی در حقوق بین الملل خصوصی تنها جنبه شکلی دارد و نه ماهوی ۲. اشتراک در منابع مهم ترین قواعد حقوق بین الملل خصوصی را می توان در حقوق داخلی یافت با این حال، جایگاه قواعد حقوق بین الملل عمومی را نمیتوان در حقوق بین الملل خصوصی از نظر دور داشت. امروزه یکی از مهم ترین منابع حقوق بین الملل خصوصی معاهدات بین المللی خاصی است که در زمینه آن موضوعات منعقد شده اند. .. اشتراک در مرجع رسیدگی به :اختلاف هرگاه میان کشورها در رابطه با قواعد حقوق بین الملل خصوصی اختلافی بروز کند، رسیدگی به آن اصولا در صلاحیت مراجع بین الملی و طبق قواعد حقوق بین الملل عمومی است. گفتار دوم : وجوه افتراق یا اختلاف مهم ترین وجوه افتراق یا اختلاف میان حقوق بین الملل خصوصی و حقوق بین الملل عمومی عبارتند از : ۱. اختلاف در موضوع در حالی که حقوق بین الملل عمومی عمدتاً تنظیم کننده روابط میان کشورها و را قانونمند می کند. سازمان های بین المللی است/ حقوق بین الملل خصوصی صرفاً روابط میان اشخاص حقیقی یا حقوقی خصوصی دسته اول یک ویژگی عمومی دارد اما دسته دوم مناسبات خصوصی هستند که متضمن عنصر خارجی میباشند این عنصر برخاسته از اختلاف در تابعیت عاملان آن روابط یا محلی است که خارج از قلمرو ملی ایجاد آن روابط قرار دارد از همین رو، تابعان حقوق بین الملل خصوصی و حقوق بین الملل عمومی با یکدیگر متفاوتند، تابعان حقوق خصوصی افراد و اشخاص حقوق خصوصی هستند و اتابمان حقوق بین الملل عمومی، در اصل کشورها وا سازمانهای بین المللی دولتی بین الدول) میباشند. .. اختلاف در منابع در حالی که بخشی از منابع حقوق بین الملل خصوصی در زمره منابع حقوق داخلی است حقوق بین الملل عمومی منابع جداگانه و خاص خود را دارد. اختلاف در مبانی مبانی حقوق بین الملل خصوصی عمدتاً اراده یک کشور و مبانی حقوق بین الملل عمومی حداقل اراده دو کشور یا سایر تابعان حقوق بین الملل است. ۴. اختلاف در مرجع رسیدگی: مرجع صلاحیت دار رسیدگی به اختلافات ناشی از حقوق بین الملل عمومی معمولاً مراجع حقوقی بین المللی از جمله داوری بین المللی و دادگستری بین المللی از جمله دیوان بین المللی دادگستری هستند اما مراجع صلاحیت دار جهت رسیدگی به اختلافات ناشی از حقوق بین الملل خصوصی مراجع قضایی داخلی با در موارد خاصی مراجع فراملی است و استثنائاً مراجع حقوقی بین المللی است. 1- Ibid. منظور از مراجع فراملی و مراجعی هستند که در سطح جهانی یا منطقه ای صلاحیت رسیدگی به ادعاوی خصوصی کایمان حقوق، اعم از حقوق بین الملل عمومی در اعمال تصدی یا حقوق بین الملل خصوصی را دارند از جمله آنها میتوان از اتاق بازرگانی بین المللی (I.C.C) و دیوان داوری آن و نیز مراکز بین المللی برای فیصله اختلافات ناشی از سرمایه گذاری های بانک جهانی نام برد. حقوق بین الملل عمومی خصوص : سانت به مرکه کامل ۵ اختلاف در ضمانت اجرا حقوق بین الملل خصوصی تا حدود زیادی از ضمانت اجرای مؤثر و کاملی برخوردار است، اما ضمانت اجرای قواعد حقوق بین الملل عمومی در بسیاری از موارد چندان مؤثر و کافی نیست و اصولاً متفاوت است. گفتار سوم : آثار متقابل به رغم وجوه افتراق بسیار میان حقوق بین الملل عمومی و حقوق بین الملل خصوصی، مدتی است مداخله عنصری ،شکلی تقسیم بندی سنتی تایمان دو حقوق را دچار دگرگونی ساخته است در نتیجه هر قاعده ای که از رهگذر معاهده میان کشورها یعنی روش بین الدول وضع گردد از حیث شکلی قاعده حقوق بین الملل عمومی است هر چند موضوع آن ممکن است در زمینه حقوق بین الملل خصوصی باشد بنابراین ملاحظه میگردد مسائلی که ماهیت آن ها ناشی از حقوق بین الملل خصوصی است بعضاً توه ا توسط یک معاهده بین المللی به نظم در می آید و از این طریق حقوق بین الملل عمومی در قلمرو حقوق بین الملل خصوصی نفوذ واقعی پیدا میکند / دیوان دایمی دادگستری بین المللی در یکی از آرای خود چنین اعلام نظر کرده است: (قواعد) حقوق بین الملل خصوصی بخشی از حقوق داخلی است مگرا در فرضی که این قواعد مولود معاهدات بین المللی و یا عرف بین المللی باشند که در این صورت قواعد یاد شده قواعدی بین المللی هستند که بر روابط میان کشورها حاکماندا هر معاهداتی که میان کشورها - در مقام تابعان حقوق بین الملل - منعقد نشده باشد، مبنایش در حقوق داخلی است» قضیه بدهیهای صربستان و برزیل به فرانسه به شرط پرداخت به اطلا رأی مورخ ۱۲ ژوئیه ۱۹۳۹) پروفسور پینتو در اثر خود به نام حقوق روابط بین الملل معتقد است که عاملان این حقوق می توانند کشورها، سازمانهای بین المللی و نیز اشخاص و گروه های خصوصی باشند و از حیث محتوا و مضمون میتوانند هم دارای خصوصیات عمومی و هم خصوصی باشند. امروزه به رغم اعتراضها و پیشنهادهای ارائه شده علم حقوق افتراق و اختلاف میان حقوق بین الملل خصوصی و حقوق بین الملل عمومی و آثار متقابل آن دو را پذیرفته است. بند هشتم : قلمرو حقوق بین الملل قلمرو حقوق بین الملل دامنه و حدود اجرای قواعد و مقررات حقوق بین الملل را در جامعه بین المللی مشخص میکند زیرا همان طور که قبلاً گفته شد، حقوق بین الملل حقوق جامعة 1- Pinta. 2- Droit des Relations Internationales. Scarred with Camcanner Scarred with CamScanner فصل نخست - مفهوم کلی حقوق بین الملل ٩٥ بین المللی است و این البته به هیچ وجه بدین معنا نیست که کلیه قواعد آن برکل جامعه بین المللی مجرا باشد و در نتیجه هر قاعده حقوق بین الملل روابط بین المللی تمامی اعضای جامعه بین المللی را تحت نظم حقوقی در می آورد و بر آن حکومت میکند بلکه باید مجموعه قواعد و مقررات حقوق بین الملل را از حیث قلمرو از یکدیگر تفکیک کرد و هر یک را در حیطه خاص خود قرار داد فایده عملی چنین تمایزی بسیار بنیادی است زیرا بر این اساس حیطه اجرایی و آثار حقوقی این قواعد در مکان مشخص میگردد امروزه معمولاً حقوق بین الملل را به دو قلمرو عام و خاص طبقه بندی می کنند حقوق بین الملل عام) مجموعه قواعدی است که در جامعه بین المللی در کل قابل اجراست این قواعد باید از سوی تمامی یا اکثریت قابل توجهی از کشورها از جمله کشورهای بزرگ پذیرفته شده باشد در این صورت حقوق بین الملل عام حتی برای کشورهایی که رسماً آن را نپذیرفته اند نیز تعهد آور است مانند عهدنامه های ۱۹۴۹ ژنو در زمینه حقوق بشردوستانه (۲) اما حقوق بین الملل (خاص) دسته ای از قواعد و مقررات بین المللی است که رعایت آنها فقط در جوامع بین المللی (خاص که در آنها حداقل دو کشور گرد هم آمده باشند، الزام آور است از جمله موافقت نامه های همکاریهای اقتصادی بازرگانی و فرهنگی دو یا چند جانبه * // ماده ۳۸ اساسنامه دیوان بین المللی دادگستری به حقوق بین الملل (عام) و حتى حقوق بین الملل خاص اشاره دارد

  2. Assistant

    با سلام،

    در ادامه، متن ارسالی را به صورت بخش به بخش و با نگاهی باز خلاصه می‌کنم:


    فصل نخست: مفهوم کلی حقوق بین‌الملل

    شناخت مفهوم کلی حقوق بین‌الملل عمومی، به عنوان یکی از شاخه‌های حقوق عمومی که معمولاً به اختصار "حقوق بین‌الملل" نامیده می‌شود، نیازمند مطالعه چهار موضوع اساسی است:

    1. تعریف حقوق بین‌الملل
    2. وجه تسمیه حقوق بین‌الملل
    3. ماهیت و ضرورت وجودی حقوق بین‌الملل
    4. عوامل مؤثر در توسعه و تحول حقوق بین‌الملل

    پیش از ورود به این مباحث، به کاربرد روزمره حقوق بین‌الملل پرداخته می‌شود تا زمینه ذهنی مناسبی برای مباحث بعدی فراهم شود.


    بخش نخست: کاربرد روزمره حقوق بین‌الملل

    در دنیای امروز، حقوق بین‌الملل صرفاً حقوق بین دولت‌ها نیست، بلکه حقوقی جهانی است که ضوابط و قواعد آن بر تمامی اشکال مناسبات فرامرزی و حتی برخی مناسبات داخلی تمامی موجودیت‌ها، از جمله کشورها، سازمان‌های بین‌المللی دولتی و غیردولتی، بازیگران غیردولتی و اشخاص خصوصی حقیقی و حقوقی حاکم است. حتی در برخی موارد، حمایت از حیوانات و گیاهان نیز تحت شمول حقوق بین‌الملل قرار می‌گیرد.

    نقش اشخاص خصوصی در حقوق بین‌الملل معاصر:

    آنچه حقوق بین‌الملل را در دنیای معاصر متمایز می‌کند، حضور و نقش اشخاص خصوصی در صحنه بین‌المللی است که به دلایل زیر برجسته شده است:

    1. استفاده مستمر و روزمره از وسایل ارتباط جمعی فرامرزی:

      • تلفن همراه، اینترنت، روزنامه، مجله، تلکس، رادیو، تلویزیون و امثال آنها.
      • نقش سازمان‌هایی مانند اتحادیه بین‌المللی ارتباطات راه دور، کمیته دفاع از روزنامه‌نگاران، گزارشگران بدون مرز و دیده‌بان حقوق بشر.
    2. افزایش سفرهای افراد به خارج از کشور به دلایل متعدد:

      • استفاده از وسایل حمل و نقل هوایی، زمینی، دریایی و ریلی.
      • مقررات حقوقی مصوب سازمان‌هایی نظیر:
        • سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری (ICAO)
        • اتحادیه بین‌المللی حمل و نقل هوایی (IATA)
        • سازمان بین‌المللی دریایی (IMO)
        • اتحادیه بین‌المللی راه‌آهن‌های جهان (UIC)
        • اتحادیه بین‌المللی حمل و نقل جاده‌ای (IRU)
    3. افزایش سفرهای بین‌المللی با یا بدون نیاز به روادید:

      • تسهیل مقررات مهاجرتی و افزایش تعاملات بین‌المللی.
    4. معاملات و ارتباطات قراردادی بین اتباع کشورها:

      • روابط بازرگانی و غیره در چهارچوب موافقت‌نامه‌ها و توافق‌های حقوقی بین‌المللی.
    5. حل مسالمت‌آمیز اختلافات افراد در سطح بین‌المللی:

      • استفاده از روش‌های مسالمت‌آمیز مانند داوری‌های بین‌المللی.
    6. صادرات و واردات کالاها و خدمات:

      • در چهارچوب توافق‌های حقوقی بین‌المللی.
    7. همکاری‌های دانشگاهی بین‌المللی:

      • تعاملات گسترده بین دانشگاه‌های مختلف جهان بر اساس توافق‌های بین‌المللی و ضوابط یونسکو.
    8. مکاتبات و مرسولات پستی بین‌المللی:

      • بر اساس ضوابط اتحادیه جهانی پست.
    9. مهاجرت و پناهندگی:

      • مطابق با مقررات سازمان‌هایی مانند کمیساریای عالی پناهندگان و سازمان بین‌المللی مهاجرت.
    10. توریسم و گردشگری بین‌المللی:

      • بر اساس مقررات سازمان بین‌المللی گردشگری.
    11. مسائل آلودگی زیست‌محیطی فرامرزی:

      • چالش‌هایی که نیازمند همکاری بین‌المللی است.
    12. ابعاد بین‌المللی رعایت حقوق بشر:

      • تعهدات جهانی در قبال حقوق بشر.
    13. تحریم‌ها و مجازات‌های بین‌المللی:

      • تأثیرات زیان‌بار تحریم‌های اقتصادی، بازرگانی، مسافرتی، پولی و مالی بر افراد.
    14. ظهور جامعه مدنی جهانی:

      • تلاش‌های جامعه مدنی در راستای جهانی‌شدن.
      • نقش بازیگران و سازمان‌های غیردولتی که دیوارهای مرزی میان کشورها را کم‌رنگ کرده‌اند.

    نتیجه‌گیری این بخش:

    حقوق بین‌الملل امروزه با زندگی روزمره همه افراد، اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی، درهم‌آمیخته است و گریزی از اجرای آن وجود ندارد. این امر زمینه را برای ورود به مباحث بعدی آسان‌تر می‌کند.


    بخش دوم: تعریف حقوق بین‌الملل

    برای ارائه تعریفی جامع از حقوق بین‌الملل، ابتدا باید مفاهیم زیر را به‌طور کلی و صحیح درک کرد:

    • جامعه بین‌المللی و حقوق بین‌الملل
    • نهادهای بین‌المللی و حقوق بین‌الملل
    • سازمان‌های بین‌المللی و حقوق بین‌الملل
    • تابعان یا اشخاص حقوق بین‌الملل
    • روابط بین‌الملل و حقوق بین‌الملل
    • سیاست و حقوق بین‌الملل
    • حقوق بین‌الملل خصوصی و حقوق بین‌الملل عمومی
    • قلمرو حقوق بین‌الملل

    در پایان این بخش، با توجه به نظریات دانشمندان حقوق بین‌الملل و رویه قضایی بین‌المللی، تعریف کاملی از حقوق بین‌الملل ارائه خواهد شد.


    بند نخست: جامعه بین‌المللی و حقوق بین‌الملل

    • حقوق جامعه بین‌المللی چیست؟

      • حقوق بین‌الملل، حقوق جامعه بین‌المللی است؛ یعنی مجموعه قواعد و مقرراتی که بر جامعه بین‌المللی حاکم است و در آن قابلیت اجرایی دارد.
      • جامعه بین‌المللی بر اساس همکاری و همبستگی مبتنی بر منافع مشترک و نیازهای متقابل اعضای آن شکل گرفته و حقوق بین‌الملل به آن نظم می‌بخشد.
      • اگرچه سیاست در جامعه بین‌المللی نقش غالب دارد و گاه حقوق بازیچه سیاست می‌شود، اما نباید از نکات مثبت و پیشرفت‌های حقوق بین‌الملل چشم‌پوشی کرد.

    بند دوم: نهادهای بین‌المللی و حقوق بین‌الملل

    • تعریف نهادهای بین‌المللی:

      • مجموعه قواعد و ارکانی که بر مناسبات میان اعضای جامعه بین‌المللی حاکم هستند.
      • نهادهای حقوقی بین‌المللی شامل تشکل‌های جمعی و قواعد تأسیسی می‌شوند که طبق حقوق بین‌الملل ایجاد شده‌اند.
      • نمونه‌هایی از نهادهای حقوقی بین‌المللی:
        • کشورها
        • سازمان‌های بین‌المللی دولتی
        • معاهدات بین‌المللی
        • داوری بین‌المللی
        • دیوان بین‌المللی دادگستری

    بند سوم: سازمان‌های بین‌المللی و حقوق بین‌الملل

    • اهمیت حقوق سازمان‌های بین‌المللی:

      • بخش مهمی از مقررات حقوق بین‌الملل را تشکیل می‌دهد.
      • شامل دو بخش است:
        1. قواعد حاکم بر سازمان‌های بین‌المللی:

          • مانند اساسنامه سازمان‌ها و معاهدات مرتبط.
        2. تصمیمات سازمان‌های بین‌المللی:

          • مانند قطعنامه‌هایی که سازمان‌ها بر اساس اساسنامه خود اتخاذ می‌کنند.

    بند چهارم: تابعان حقوق بین‌الملل

    • تعریف و ابهامات:

      • اصطلاح "تابعان حقوق بین‌الملل" به دلیل دو معنای "فاعل" و "مفعول" واژه "subject" یا "sujet"، ابهاماتی دارد.

      • از دید حقوقی، تابع حقوق کسی است که هم واضع قواعد حقوقی و هم مخاطب آنهاست.

      • تابعان اصلی حقوق بین‌الملل:

        • کشورها (در درجه اول)
        • سازمان‌های بین‌المللی دولتی (در درجه دوم)
      • مخاطبان قواعد حقوق بین‌الملل:

        • اشخاص حقیقی
        • شرکت‌های خصوصی (خصوصاً شرکت‌های فراملی)
        • سازمان‌های بین‌المللی غیردولتی
        • نهضت‌های آزادی‌بخش ملی
      • اصطلاحات جایگزین:

        • "اعضای جامعه بین‌المللی"
        • "اشخاص حقوقی بین‌المللی"

    بند پنجم: روابط بین‌الملل و حقوق بین‌الملل

    • ارتباط و تقدم:

      • روابط بین‌الملل مقدم بر حقوق بین‌الملل است.
      • تا زمانی که روابط بین‌الملل وجود نداشته باشد، حقوق بین‌الملل شکل نمی‌گیرد.
      • روابط بین‌الملل زمینه‌ساز اصلی و اساسی حقوق بین‌الملل است.
    • انسجام روابط بین‌الملل:

      • با حاکم شدن معیارهای حقوقی (حقوق بین‌الملل) در روابط بین‌الملل، این روابط انسجام و نظم می‌یابند.
      • معیارهای سیاسی و اخلاقی نیز در این انسجام مؤثرند.

    بند ششم: سیاست و حقوق بین‌الملل

    • دیدگاه‌های مختلف:

      • برخی حقوقدانان (خصوصاً انگلیسی‌زبان) حقوق بین‌الملل را جزئی از علم روابط بین‌الملل و شاخه‌ای از علوم سیاسی می‌دانند.
      • این دیدگاه موجودیت حقوق بین‌الملل را مشروط به سیاست می‌داند.
    • تأثیر سیاست بر حقوق بین‌الملل:

      • سیاست بین‌الملل متأثر از خط‌مشی‌های حکومتی، رژیم‌های سیاسی، سیاست‌های حزبی و سیاست رهبران کشورهاست.
      • خط‌مشی‌های حکومتی دائماً در حال تغییرند، اما حقوق بین‌الملل تا حدودی دارای ثبات است.
    • نتیجه‌گیری:

      • اراده کشورها پدیدآورنده حقوق بین‌الملل است و حکومت‌ها نقش مهمی در آن دارند.
      • سیاست بین‌الملل می‌تواند هم مانع و هم محرک پیشرفت حقوق بین‌الملل باشد.

    بند هفتم: حقوق بین‌الملل خصوصی و حقوق بین‌الملل عمومی

    • تاریخچه:

      • اصطلاح "حقوق بین‌الملل خصوصی" برای نخستین بار توسط فولیکس در سال 1833 وارد ادبیات حقوقی شد.
      • از آن زمان، تفکیک بین حقوق بین‌الملل عمومی و خصوصی مطرح شد.
    • وجوه اشتراک:

      1. بین‌المللی بودن:

        • هر دو شاخه دارای وصف "بین‌المللی" هستند، اما در حقوق بین‌الملل خصوصی این وصف بیشتر جنبه شکلی دارد.
      2. منابع مشترک:

        • استفاده از معاهدات بین‌المللی و حقوق داخلی در هر دو شاخه.
      3. مراجع رسیدگی:

        • در برخی موارد، مراجع بین‌المللی به اختلافات حقوق بین‌الملل خصوصی رسیدگی می‌کنند.
    • وجوه افتراق:

      1. اختلاف در موضوع:

        • حقوق بین‌الملل عمومی روابط بین کشورها و سازمان‌های بین‌المللی را تنظیم می‌کند.
        • حقوق بین‌الملل خصوصی به روابط بین اشخاص حقیقی و حقوقی با عنصر خارجی می‌پردازد.
      2. اختلاف در منابع:

        • منابع حقوق بین‌الملل خصوصی بیشتر داخلی هستند.
        • منابع حقوق بین‌الملل عمومی خاص و بین‌المللی‌اند.
      3. اختلاف در مبانی:

        • مبانی حقوق بین‌الملل خصوصی عمدتاً اراده یک کشور است.
        • مبانی حقوق بین‌الملل عمومی حداقل اراده دو کشور یا سایر تابعان حقوق بین‌الملل است.
      4. اختلاف در مراجع رسیدگی:

        • حقوق بین‌الملل عمومی: مراجع بین‌المللی مانند دیوان بین‌المللی دادگستری.
        • حقوق بین‌الملل خصوصی: مراجع قضایی داخلی یا در مواردی مراجع فراملی.
      5. اختلاف در ضمانت اجرا:

        • حقوق بین‌الملل خصوصی دارای ضمانت اجرای مؤثرتر و کامل‌تری است.
        • ضمانت اجرای حقوق بین‌الملل عمومی در برخی موارد کمتر و متفاوت است.
    • آثار متقابل:

      • گاهی مسائل حقوق بین‌الملل خصوصی از طریق معاهدات بین‌المللی تنظیم می‌شوند.
      • حقوق بین‌الملل عمومی در قلمرو حقوق بین‌الملل خصوصی نفوذ می‌کند.
      • دیوان دائمی دادگستری بین‌المللی در یکی از آرای خود به این تعامل اشاره کرده است.

    بند هشتم: قلمرو حقوق بین‌الملل

    • تعریف قلمرو:

      • دامنه و حدود اجرای قواعد و مقررات حقوق بین‌الملل در جامعه بین‌المللی.
    • تقسیم‌بندی حقوق بین‌الملل:

      1. حقوق بین‌الملل عام:

        • مجموعه قواعدی که در کل جامعه بین‌المللی قابل اجراست.
        • باید توسط تمامی یا اکثریت کشورها پذیرفته شده باشد.
        • مثال: عهدنامه‌های ژنو 1949 در زمینه حقوق بشردوستانه.
      2. حقوق بین‌الملل خاص:

        • قواعدی که صرفاً در جوامع بین‌المللی خاص الزام‌آور است.
        • مثال: موافقت‌نامه‌های همکاری اقتصادی، بازرگانی و فرهنگی دو یا چندجانبه.
    • اهمیت این تقسیم‌بندی:

      • مشخص کردن حیطه اجرایی و آثار حقوقی قواعد در مکان و اعضای جامعه بین‌المللی.

    نتیجه‌گیری کلی:

    حقوق بین‌الملل، به عنوان حقوق جامعه بین‌المللی، نقشی اساسی در تنظیم روابط بین اعضای این جامعه دارد. با شناخت مفاهیم اساسی آن و درک تعاملات میان شاخه‌های مختلف حقوق بین‌الملل، می‌توان به تعریف جامعی دست یافت و نقش آن را در زندگی روزمره و مناسبات جهانی بهتر درک کرد.