gpt-3.5-turbo-0301· OpenAI WildChat-4.8M (AI2)
21. yüzyılın sonuna doğru eğer küresel ısınma durdurulmazsa buzulları büyük kısmı…
- User
- yüzyılın sonuna doğru eğer küresel ısınma durdurulmazsa buzulları büyük kısmı eriyecektir. Buz kütlelerinin erimesi aslında dünyanın genelini etkileyecektir. Fakat denizler seviyesi yükselip su taşkınları yaşanacağı için küresel ısınmadan en fazla güney ülkeleri etkilenecektir. Bugün dünya nüfusun % 20’ sinin kıyı kentlerinde ve ada ülkelerinde yaşadığı düşünüldüğünde birçok yer su altında kalacağı için güneyden kuzeye doğru bir göç hareketi meydana gelecektir. Özellikle nüfusun yoğun olduğu Afrika kıyılarında, Asya’da, Pasifik okyanusu ada devletleri ve bu devletlere bağlı adalarda su taşkınları olacaktır. Örneğin Bangladeş’in Bhalo adasının sular altında kalması 1.5 milyonluk ada nüfusunun 500.000’ini göç etmek zorunda bırakmıştır (Mutlu, İrdem ve Üre, 2015, s.97). Asya, Afrika ve Ortadoğu’da görülecek iklim krizi bölgenin ekonomik durumunun krize adapte olabilme gücünü düşürdüğünden dolayı iklim göçlerinin yaşanmasına neden olacaktır. Deniz seviyesinin yükselmesinin kıyı kentlerinin birçoğunu sular altında bırakacaktır fakat Afrika gibi ekonomik gücü yetersiz olan zaten bölgenin zaten iklim değişikliğinin daha da ağırlaştıracağı şartlarla bugün de savaşıyor olması kıtada ciddi insan hakkı ihlallerine neden olacaktır. Söz konusu sorun kıtanın nüfusunun artmasıyla daha da katlanacaktır. Artan sıcaklıklar, ani gelişen şiddetli hava olayları ve sahil bölgelerinde deniz seviyelerinin yükselmesi milyonlarca insanı etkileyecek ve on binlerce insan iklim değişikliğine uyum sağlayamadığı için hayatını kaybedecektir çünkü bölge halkının büyük çoğunluğu fakirlik sınırının da altında yaşamaktadır. Bu da milyonlarca insanın önce ülke içinde yer değiştireceği daha sonra da daha gelişmiş ülkelere göç etmek zorunda kalacağını göstermektedir (Spence, 2007, s. 96-97). Çevresel değişiklikler iklimle bağlantılı sel, kuraklık gibi afetlerin daha sık yaşanmasına neden olmaktadır. Bu çevresel değişiklikler sonucunda insanlar göç etmeyi düşünseler de, çevresel 62 bozulma yaşanılan bölgedeki ekonomik geliri de olumsuz etkilediği için göçü de zorlaştırmaktadır. Fakat yine de iklim değişikliği uluslararası göçe yol açarak jeopolitik güvenliği tehdit edecektir. Birçok Pasifik Adası ülkesi dâhil, Papua Yeni Gine ve Carteret Adası sakinleri deniz seviyesinin yükselmesi, su baskını, toprak tuzlanması ve toprak kaybı nedeniyle ciddi güvenlik sorunları yaşamaktadır. Ayrıca Kuzey Batı Arktik bölgesinde yaşayan insanlarda iklim değişikliğinden dolayı göç etmek zorunda kalmaya adaylar (Schwerdtle vd, 2018, s. 1-4). Küresel ısınma 21. yüzyılın sonuna doğru dünyayı yaşanamaz hale getirecektir. Deniz seviyesinin artması, sıcaklığın yükselmesiyle beraber kuraklığın oluşması, kaynaklar kıtlığından dolayı çıkan çatışmalar ve çevresel bozulmalar insanları bir felakete sürükleyip zorunlu göçe mahkûm edebilir. Öyle ki bu göçler milli devlet sınırlarını değiştirip, yaşanacak büyük göç dalgaları ile sınırları ortadan kaldırabilir. Hatta uluslararası politikalar iklim mültecilerine hukuki koruma sağlamazsa iklim krizinden etkilen devletlerin tüm topraklarını kaybetmesi “vatansız” kişileri ortaya çıkarabilir(Mutlu, İrdem ve Üre, 2015, s. 97-98). Küresel ısınmanın 2-3 derece artması, 39-812 milyon insanın su kıtlığıyla mücadele etmesini tetikleyecektir. Daha öncede değindiğimiz gibi kuraklık, su sıkıntısı ve deniz seviyesinin yükselmesi Afrika’da milyonları göç etmeye zorlayacaktır. Asya’da iklim değişikliği kaynaklı denizin ve nehirlerin yükselmesi sebebiyle kıyı kesimleri göç tehdidiyle karşı karşıyadır. Ayrıca Asya’da nüfusun hızla artması gıdı kıtlığına da sebep olacaktır. Bununla birlikte deniz seviyelerinde ki yükselmesi küçük ada devletlerinin yanında Merkez Pasifik’ten Güney Pasifik’e ve Hint Okyanusu’na kadar olan tüm ada devletleri tehdit ederken öte yandan Bangladeş’ten Mısır’a kadar olan alanlarda yaşayan insanların, iklimsel olaylardan dolayı göç etmek mecburiyetinde kalacakları tahmin edilmektedir (Ekşi, 2016, s. 20-21). Dünya nüfusunun bugün % 3’ünü oluşturan göçmenler küresel nüfus arttıkça artmaktadır ve bu hızla gerçekleşirse göç 2050 yılına kadar dünyadaki göçmenler 263 milyonu bulacaktır. Fakat bunun ne kadarının iklim göçmeni olacağı elde ki veri eksikliğinden ve araştırmaların yetersiz olmasından dolayı net olarak bilinememektedir. Ayrıca iklim krizinin gelecekte ki seyri bazı ülkelerde bu göç akımını daha da artıracağına yönelik işaretler vermektedir. Gelecekte ki araştırmalarda iklim değişikliği için kilit rol oynayacak ülkeler Ekvador Cumhuriyeti, Etiyopya, Ekvatoral Afrika, Hindistan, Irak, ,mali, Meksika, Fas, Pakistan, Peru, Suriye, Senegal, Sudan, Venezuela, Zambiya ve Zimbabve olarak sayılabilir. Bu ülkelerden bazıları hem uluslararası hem de ülke içinde yer değişikliklerinin yaşanacağı iki yönlü bir sorunla karşı karşıyadır (Leighton, 2009, s. 336-337). Eğer küresel ısınma durdurulmazsa 2076’da üçüncü yüzyılını kutlayacak olan ABD’nin birçok kıyı kenti deniz seviyesinin yükselmesinden dolayı sular altında kalacaktır. Ayrıca ılıman gölgeler tropik bölgelere dönüşerek kaosların yaşanmasına neden olacaktır. Avrupa ve ABD halen iklim değişikliğinin olumsuz sonuçlarına odaklanırken, iklim mültecilerine ve onların sorunlarına odaklanmaktan kaçınıyor. İklim mültecileri ne kadar inkar edilse de bugün bile 63 etkilerini göstermeye başlamış ve çözülmesi gereken büyük bir global sorundur. Asya Kıtası küresel ısınmanın faturasını en ağır ödeyecek bölgedir. Asya’nın iklim değişikliğine karşı zaten dayanıksız olması şartları daha da ağırlaştıracaktır. Ortalama sıcaklığı 37 derece civarında olan kıtanın ortalama sıcaklığının 12 derece daha artması kuraklık, kıtlık ve ani gelişen hava olaylarını daha da yoğunlaştıracaktır. Kuraklık gibi iklimsel krizler bölgede ki bazı kentleri “ısı adası” haline getirmiş olsa da nüfusunun çoğunluğu kıyı kesiminde yaşayan kıtayı yükselen denizler daha fazla etkilemektedir. Bu yüzden Asya kıyı kentlerinde yaşayan milyonlarca insan içe doğru göç edecektir. İklim bilimciler deniz seviyesinin her bölgede aynı hızla yükselmeyeceğinin de ayrıca altını çiziyor. Örneğin ülkemizin kıyı kesimleri dünya ortalamasına göre daha hızlı deniz seviyesi yükselmesine maruz kalıyor. Eğer deniz seviyesi kabul edilen genel ortalamadan birkaç kat daha hızlı artmaya devam ederse yüzyılın sonunda özellikle Karadeniz Bölgesinde 3-5 metrelik bir yükselme olma ihtimali söz konusudur. Çarşamba ve Çukurova gibi önemli tarım alanlarının sular altında kalması veya deniz taşkınları yaşaması hem ekonomik hem de yiyecek üretiminin zarar görmesi ciddi sorunlara neden olacaktır (Kurnaz, 2019, s. 322-323). Hollanda’da yükselen denizler yüzünden tehdit altında olan bir ülkedir. Ülkenin geçmişte denizden toprak kazanarak yaratılmış olması bu probleme karşı daha iyi savabileceğini göstermektedir. Fakat yine de ülkenin etrafını çevreleyen duvarlarının yükselen denizlere göre yükseltilmesi ülke ekonomisi için ciddi maliyet oluşturacaktır ve bununla ilgili bir proje için şimdiden yatırımlar yapılmaya başlanmıştır (Kurnaz, 2019, s. 323). Deniz seviyesinin en iyimser senaryoya göre yüzyıl sonuna kadar ortalama 60 cm yükselmesi Hollanda’nın %6’sını su altında bırakacağı tahmin ediliyor (Samur, 2005, s. 170). Yine de ülkenin ileriki yüzyıllarda bu duvarlar sayesinde iklime karşı ne kadar dayanıklı olacağını tahmin etmek zordur. Özelikle yükselen denizler yüzünde oluşma sıklığı artan fırtınalar Hollanda da dâhil Almanya, Ukrayna ve Rusya gibi ülkelerin kıyı şeritlerini tehdit edecektir (Uzmen, 2007, s.103). Deniz seviyesinin yükselmesi ve iklim değişikliği özellikle Hollanda’nın önemli liman şehirlerinden bir olan Rotterdam’ı da ciddi manada etkileyecektir. Rotterdam’ da küresel ısınmanın etkileri şiddetli bir şekilde hissedilecek, kent daha şiddetli yağışlar, nehir suyunun yükselmesi, sıcak hava dalgalarının artması ve daha uzun süren kurak dönemlerden dolayı ciddi şekilde zarar görecektir. 21. yüzyıl sonuna kadar küresel ısınmayı durdurma eylem planları uygulanmaya başlanmazsa kötümser senaryoya göre deniz seviyesi 35 ila 85 cm aralığında iyimser senaryoya göre de 15 ila 35 cm aralığında artacaktır. Avrupa’nın en büyük liman şehri olan ve kendi ülkesinin de 610.000 nüfusuyla ikinci büyük kenti olma özelliğine sahip olan Rotterdam’da yükselen denizler hem iç göçü hem de uluslararası göçü tetikleyecektir. Hollanda’nın yanında bu uluslararası göç komşu ülkelerde de bir şok etkisi 65 yaratacaktır. Öte yandan New York ve Venedik’te de deniz seviyesinin yükselmesi kıyı kesiminde yaşayan on binlerce insanı yerinden edecektir. Özetleyecek olursak deniz seviyesini yükselmesi Mısır, Hindistan, Çin, Bangladeş ve Vietnam gibi yoğun nüfuslu ülkeleri daha fazla etkileyecektir. Bu ülkelerin yanında Dünya’nın hem en büyük kentleri olma özelliği taşıyan hem de liman şehirleri olan 16 kentin sular altında kalması milyonlarca insanı göçe etmeye zorlayacaktır. Dünyanın yarısının yaşadığı 10 büyük kentin ekstrem hava olaylarından ciddi şekilde etkilenen ve etkilenecek olan Miami, New York, Guangzhou, Şangay, Tianjin, Kalküta, Mumbai, Tokyo, Bangkok ve Hong Kong’da yaşamaktadır. Deniz seviyesinde ki yükselme büyük ülkelerde iç göçe neden olurken küçük ülkeler çareyi komşu ülkelere göç etmekte bulacaktır. Örneğin Bangladeşliler Hindistan’ a göç ederken Vietnamlılar ise Çin’e göçe edecektir. Ayrıca küresel ısınmanın 4 dereceyi bulması deniz seviyesini yaklaşık 40 metre 5 dereceye ulaşması ise 60 metre yükseltecektir. Bu durum İstanbul’da ve ülkenin kıyı kesimlerinde yaşayan milyonlarca insanı yerinden edecek ve ülkenin iç kesimlerine doğru kitlesel göç akımlarının yaşanmasına neden olacaktır. makale özetinin ve makaledeki şehir ve ülkeleri dile getirerek farklı bir dille özeti.
- Assistant
Küresel ısınma ve deniz seviyesinin yükselmesi hem doğal çevreyi hem de insan hayatını etkilemektedir. Kıyı kentleri, ada devletleri ve dünyanın en büyük şehirleri sular altında kalabilecek ve milyonlarca insanın zorunlu göç etmesine neden olabilecektir. Afrika, Asya ve Ortadoğu gibi ekonomik gücü yetersiz olan bölgelerde iklim krizi,